Lidnummer: 01.172
Hoevestraat 31 | 2330 MERKSPLAS
T: 014/63 36 24 | F:
E: govaerts.karel@skynet.be | website: www.gevangenismuseum.be
Voorzitter: Karel GOVAERTS
Secretaris: Nand DOMS
Contactpersoon: Karel GOVAERTS
Oprichtingsdatum: 1999

De vereniging Gevangenismuseum vzw werd opgericht in 1999. De leden van de vzw en de “Vrienden van het Museum” krijgen 4x per jaar een nieuwsbrief.

Het Gevangenismuseum bevindt zich in de voormalige Landloperskapel, Kapelstraat z/n te 2330 Merksplas. In de winter van 2008-2009 werd het museum vergroot en vernieuwd. Op 14 februari 2008 ontving Gevangenismuseum vzw van Heemkunde Gouw Antwerpen de officiële "plaquette" als erkend (heem-)museum op provinciaal niveau.

Het vernieuwde museum vertelt twee verhalen:
In zaal 1 wordt de geschiedenis van de vrijheidsberoving in ons land verteld van de middeleeuwen tot vandaag, bij wijze van spreken van de galf tot aan de Basiswet. Het tekstverhaal wordt aangevuld met talloze voorwerpen die het leven in de gevangenis illustreren. De collectie van het tijdelijke museum in de oude gevangenis van Tongeren werd overgemaakt aan het Gevangenismuseum in Merksplas. Een reeks prachtige foto's van Lieve Blancquaert en Lieven Nollet maken de indrukwekkende verzameling compleet. In zaal 2 presenteren we het leven in de vroegere landloperskolonies van Wortel en Merksplas. Ook daarwordt met maquettes, voorwerpen en foto's dit verhaal tot leven gewekt. In een filmhoek krijgt het rijke verleden van de kolonies ook een gezicht door bewegende beelden. In de onthaalruimte hangen een aantal schilderijen die door geïnterneerden en gedetineerden van de gevangenis van Merksplas werden gemaakt in het kader van de kunsttentoonstelling "Kunst Op Het Hof" in 2008.

In samenwerking met Toerisme Merksplas is er een dagarrangement uitgewerkt, met in de voormiddag een bezoek aan het Gevangenismuseum, al dan niet met gids, al dan niet met de getuigenis van een cipier, en in de namiddag een gegidste wandeling langs het Vagebondjespad, op het domein rond de strafinrichting en het centrum voor illegalen.

Voor de leerlingen van de lagere school zijn er leskoffers beschikbaar.
Elk jaar is er in de zaalkapel van de Landloperskapel een langerlopende tentoonstelling rond het thema vrijheidsberoving.