Onroerend erfgoed omvat alles wat te maken heeft met archeologie, monumenten, landschappen, varend erfgoed en heraldiek.

Het roerend cultureel erfgoed (musea, beeldende kunsten, erfgoedcellen, archieven...) valt onder de bevoegdheid van de minister van cultuur. Later werd hier ook het immateriële erfgoed (verhalen, volkscultuur, tradities, gebruiken…) aan toegevoegd. Meer informatie vindt u op de Erfgoedsite.

Deze opdeling tussen 'roerend' en 'onroerend' erfgoed dateert van de staatshervorming van augustus 1988 (van kracht 1989) waarbij de materie cultuur toegewezen werd aan de Vlaamse Gemeenschap.

De Vlaamse administratie werd recent grondig hervormd door de operatie Beter Bestuurlijk Beleid. Voor Onroerend Erfgoed begon deze hervorming al in 2004, met de oprichting van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed, naast de Afdeling Monumenten en Landschappen. Nu beschikt het Vlaams Gewest over vier overheidsdiensten die bevoegd zijn voor onroerend erfgoed: Het Departement Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO, opgericht op 1 juli 2006), het agentschap Ruimte en Erfgoed (voorheen het Agentschap R-O Vlaanderen, opgericht op 1 juli 2006), het Agentschap Inspectie RWO (opgericht op 1 juli 2006) en het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE, opgericht in 2004). Het Departement ondersteunt de bevoegde minister bij de voorbereiding van het beleid en bouwt inhoudelijke expertise op rond deze beleidsthema's. Het agentschap Ruimte en Erfgoed is bevoegd voor de beleidsuitvoering, de voorbereiding van de beschermingen en het beheer (vergunningen, premies) van het onroerend erfgoed. De erfgoedconsulenten uit de buitenafdelingen van het agentschap staan onroerend erfgoedeigenaars met raad en daad terzijde. Het Agentschap Inspectie RWO ziet toe op de naleving van de reglementering inzake onroerend erfgoed. Het VIOE is een wetenschappelijke instelling die onderzoek verricht naar archeologie, monumenten, landschappen en varend erfgoed in Vlaanderen en ook een belangrijke taak heeft op het vlak van publiekswerking.

U leest meer over de volgende onderwerpen:

Daarnaast beschikken vele provincies, steden en gemeenten over een eigen dienst die het onroerend erfgoed van nabij volgt.

Uiteraard zijn ook internationale organisaties actief in Vlaanderen.