Het beheer van het onroerend erfgoed is een complexe taak. Het gaat zowel om het behoud, onderhoud en herstel van monumenten, landschappen, archeologische sites en stads- en dorpsgezichten als het kwaliteitsvol en duurzaam ontwikkelen ervan.

De overheid heeft hierin een belangrijke rol, maar de taak van eigenaars en beheerders van monumenten, landschappen en archeologische sites is zo mogelijk nog groter. Eens de overheid het behoud heeft gegarandeerd door een bescherming, heeft zij vooral een sturende, controlerende en ondersteunende taak. Eigenaars moeten hun erfgoed in goede conditie houden, maar staan daarin niet alleen. Er zijn talrijke organisaties waar u terecht kan voor advies en concrete hulp.

Het beheer van monumenten, landschappen, stads- en dorpsgezichten en archeologische sites/sporen vereist bovendien een verschillende aanpak.

• Bij monumenten gaat het over een maximaal behoud van o.a. materialen en het verzoenen van hedendaagse comfort- en veiligheidsvereisten met de oude structuren. Ook een gepaste herbestemming levert vaak een garantie voor het behoud. Ook stads- en dorpsgezichten vereisen specifieke aandacht.
• Landschappen veranderen voortdurend: planten groeien of sterven af, teelten worden afgewisseld, wegen of waterlopen worden aangelegd of omgeleid. Bij het beheer van landschappen zijn ook vaak veel meer partijen betrokken.
• Waardevolle archeologische vindplaatsen blijven het best bewaard als ze niet worden opgegraven. Dit kan natuurlijk enkel als ze niet worden bedreigd door grondwerken van allerlei aard. Slechts zelden kunnen archeologische sites na hun opgraving ter plekke worden bewaard.

Een degelijk onroerend erfgoedbeleid kan evenmin zonder een aangepast handhavingsbeleid.

Goed beheer verdient waardering. Met de Vlaamse Monumentenprijs bekroont de Vlaamse regering ieder jaar een recente verwezenlijking op het gebied van monumentenzorg, landschapszorg of archeologie.

Alle formulieren in verband met onroerend erfgoed, zowel voor de premies, de fiscale aftrek als voor vondstmeldingen, vindt u op de centrale formulierenwebsite van de Vlaamse Overheid. Kies 'Bouwen en wonen' en vervolgens 'onroerend erfgoed'.