Afwegingskaders over het vergunnen, adviseren of beheren van onroerend erfgoed

Bij het beheer van onroerend erfgoed moet je vaak kiezen. Als agentschap maken we dagelijks weloverwogen afwegingen wanneer we om advies gevraagd worden bij een omgevingsvergunning of een toelating beoordelen. Om je een duidelijker inzicht te geven in de criteria die bij onze advisering meespelen en om een uniforme aanpak over heel Vlaanderen te garanderen, maken we afwegingskaders. We willen je zo een beter zicht geven op de manier waarop we de aanvragen behandelen. De volgende afwegingskaders kunnen jou helpen bij het verlenen van vergunningen en het adviseren van bouwheren.

  • Niet-bebouwde ruimte in beschermde erfgoedsites
    Dit afwegingskader bevat algemene principes en praktische handvaten voor het beoordelen van zowel princieps- en verkavelingsaanvragen als vergunningsaanvragen. Specifiek gaat het om aanvragen over het aansnijden van niet-bebouwde ruimte in een beschermde site, meestal voor bebouwing. Door het afwegingskader stap voor stap toe te passen, krijg je inzicht in de ontwikkelingsperspectieven van niet-bebouwde ruimtes in beschermde sites. 
  • Actieve landbouwbedrijven in beschermd erfgoed
    Dit afwegingskader zoekt naar een evenwichtige oplossing voor actieve landbouwers die hun beroep uitoefenen en verder willen zetten op of in beschermd erfgoed. Hierbij houden we rekening met het behoud van erfgoedwaarden, de landschappelijke setting en de agrarische context. 
  • Behoud kasseiwegen versus verbetering rijcomfort
    Dit afwegingskader geeft aan hoe we het behoud van de erfgoedkwaliteiten van kasseiwegen bewaken en gaat dieper in op een aantal mogelijke alternatieven om het rijcomfort en de duurzaamheid van de kasseiwegen te verbeteren. 
  • Dakisolatie
    Dit afwegingskader is een hulpmiddel om hedendaagse comfort- en gebruikerseisen te verzoenen met het behoud van de erfgoedwaarden van daken bij beschermd erfgoed. 
  • Erfgoedwaarden van funerair erfgoed
    In dit afwegingkader worden de erfgoedwaarden en selectiecriteria toegelicht die de basis vormen voor de bescherming van funerair erfgoed. Deze hebben betrekking op de drie types van funerair erfgoed: kerkhoven, buitenbegraafplaatsen en individuele graftekens. 
  • Historisch schrijnwerk
    Dit afwegingskader is een hulpmiddel om hedendaagse comfort- en gebruikerseisen te verzoenen met het behoud van de erfgoedwaarden van historisch buitenschrijnwerk in beschermd erfgoed. 
  • Kunststeen
    Kunststeen wordt sporadisch toegepast in de restauratie van beschermde monumenten. Dit afwegingskader licht de criteria toe die een rol spelen in het beslissingsproces.  
  • Publiciteit in en aan beschermd erfgoed
    Het afwegingskader publiciteit maakt duidelijk met welke principes men rekening moet houden bij het aanbrengen van publiciteit in en aan beschermd erfgoed. 
  • Zonne-energie in een erfgoedcontext
    Het opwekken van zonne-energie kan zowel plaatsvinden op gebouwen, in de omgeving van gebouwen als in afgelegen buitengebieden. Ook in een historische context is energieopwekking mogelijk, maar echter niet altijd. Dit afwegingskader geeft aan welke vijf stappen doorlopen moeten worden om te beoordelen of het winnen van zonne-energie verenigbaar is met de erfgoedwaarde van een site. Het biedt bovendien alternatieven aan als dit niet het geval zou zijn. 
    Dit afwegingskader werd opgemaakt om te beoordelen of het winnen van zonne-energie verenigbaar is met de erfgoedwaarde van een site. In oktober 2022 werd beslist om het plaatsen van zonnepanelen op erfgoed te vereenvoudigen. Het afwegingskader voor het beoordelen van aanvragen voor zonnepanelen op erfgoed zal dus aangepast worden.
  • Energie en erfgoed
    Dit afwegingskader vormt de basis voor het bepalen van de isolatiestrategieën uit het Energieadvies Onroerend Erfgoed.  In het document gaan we dieper in op de verschillende isolatiestrategieën die mogelijk zijn, opgedeeld per schildeel: daken, schrijnwerk, muren en vloeren. De strategieën worden aan verschillende criteria afgewogen: deze hebben zowel betrekking op de erfgoedwaarde als op de energetische verbetering en bouwfysische en -technische aspecten. Per criterium wordt beoordeeld of de isolatiestrategie al dan niet een impact heeft op het behoud van de erfgoedwaarden. Deze werkwijze motiveert de uiteindelijke beslissing. Opgelet: De tekstuele afwegingskaders onder de vorm die jullie van ons gewoon zijn, zijn nog niet klaar. Deze zullen beschikbaar zijn tegen de zomer 2024. De sjablonen per schildeel waarin de strategieën tegen de verschillende criteria afgewogen worden en via een automatische berekening tot de meest geschikte isolatiestrategie leiden, stellen we wel al beschikbaar. De bijhorende handleiding legt uit hoe de sjablonen gebruikt worden.