Beschermingen in cijfers

Bescherming

Meten is weten! En dat geldt ook voor onroerend erfgoed. Hoeveel geïnventariseerd en beschermd onroerend erfgoed telde Vlaanderen in 2020? Alle cijfers die wij verzamelden vind je in onze zopas bijgewerkte monitor onroerend erfgoed.

We klokken af op maar liefst 13.745 beschermingen in totaal, aangevuld met 35 erfgoedlandschappen afgebakend in een Ruimtelijk Uitvoeringsplan.
Dit grote aantal is vooral een historisch verhaal. We beschermen al sinds de jaren dertig van de vorige eeuw monumenten en landschappen. Maar vooral vanaf de jaren 1970 zijn de aantallen fors gestegen, vooral toen het ook mogelijk werd om grotere gehelen af te bakenen in stads- en dorpsgezichten.

De meeste beschermingen hebben betrekking op monumenten, maar liefst 11.421. De overige beschermingen maken samen ongeveer 1/5de uit van dat aantal. De term monument mag je ruim interpreteren; het kan gaan over een hoeve, een kerk, een architectenwoning, een orgel, een standbeeld of zelfs een boom. In 2020 beschermde de minister bevoegd voor onroerend erfgoed 25 nieuwe monumenten, waaronder een aantal kastelen (bijvoorbeeld kasteel Maisin), (wederopbouw)hoeves (bijvoorbeeld Hoeve Foch Farm in Ieper) en een aantal graven (o.a. Graf en grafteken Feldheim) bijvoorbeeld. Tot slot voegden we een nieuwe archeologische bescherming toe aan de collectie: het Urnengrafveld van de Dorperheide.

Monumenten zijn het talrijkst in aantal; in oppervlakte zijn ze doorgaans beperkter (er zijn uitzonderingen!). De grotere gehelen beschermen we als landschap of stads- of dorpsgezicht. In 2020 waren er van dit type erfgoed geen nieuwe beschermingen. Toch nemen deze gehelen al aardig wat oppervlakte van Vlaanderen in (66.323 ha).
Wanneer we kijken naar de beschermingen bestrijken de cultuurhistorische landschappen daar 63%, gevolgd door stads- en dorpsgezichten en erfgoedlandschappen. Die laatste nemen, hoewel beperkt in aantal, bijna 9.400 ha in, dat is 7% meer oppervlak dan monumenten met 5.038 ha.
Op de webpagina van de monitor vind je meer cijfermateriaal terugvinden. In een volgende blog gaat we dieper in op de cijfers over de financiering van erfgoed en bespreken we de gegevens over erfgoedpremies en subsidies.