Metaaldetectie 2020: Een spannend jaar voor de boeg!

Erkenningen

Afgelopen jaar leek het alsof er geen week voorbijging, of er dook wel een artikel over metaaldetectie of magneetvisserij in de pers op. Het was boeiend om te zien hoe deze hobby leeft bij de mensen, en hoe unieke vondsten, al dan niet archeologisch, steeds weer het brede publiek aanspreken. Jammer genoeg doken in die artikels af en toe wat fouten op, vooral omtrent de regels. 

 

De wetgeving rond metaaldetectie blijkt voor interpretatie vatbaar. Journalisten vinden niet altijd de weg naar de juiste informatie. Daarenboven zaaien berichten over spectaculaire vondsten of illegale activiteiten in het buitenland soms verwarring, omdat daar uiteraard andere regels gelden dan hier. Ook de hobbyisten zelf zijn niet altijd even goed geïnformeerd over hun rechten en plichten. Het agentschap Onroerend Erfgoed werkt wel goed samen met heel wat metaaldetectoristen, die fier zijn op hun erkenning en correct hun vondsten melden. Maar anderen zien nog te vaak over het hoofd dat men naast de Vlaamse archeologiewetgeving ook met de federale wet op het eigendomsrecht moet rekening houden. De verplichte erkenning als metaaldetectorist is niet door iedereen gekend, en de meldingsplicht wordt soms verkeerd geïnterpreteerd.

Dergelijke misverstanden over het opzet van de wetgeving leiden onterecht tot een voelbaar wantrouwen. Het is complexe en gevoelige materie, en een verkeerde interpretatie kan nefaste gevolgen hebben voor onze kennis over het verleden. Metaaldetectoristen zijn doorgaans ervaren en belezen hobbyisten, met een doorgedreven kennis van hun specialisatie. Die kennis is waardevol voor de hele erfgoedsector. Wij vinden een positieve samenwerking, waarbij we onze ervaringen delen met elkaar, dan ook erg belangrijk. Samen kenniswinst boeken is het belangrijkste doel van de huidige wetgeving op metaaldetectie, een visie die we delen met de universiteiten in Vlaanderen. Vanuit dat standpunt is bijvoorbeeld MEDEA opgericht, een online databank die, met uitgebreide steun van o.a. de VUB, metaaldetectievondsten bundelt en ontsluit.

De meldingen van metaaldetectoristen en magneetvissers kunnen onderzoekers een globaal beeld geven van archeologisch en historisch relevante activiteiten in een bepaalde streek. Medewerkers van Onroerend Erfgoed kunnen op hun beurt detectoristen helpen bij het melden van al hun vondsten, en bij het zelf fotograferen, conserveren en bewaren van hun stukken. MEDEA, dat nauw samenwerkt met het agentschap, kan assistentie bieden bij het organiseren van hun archeologisch ensemble. Op de eerste contactdag in mei 2019 zagen we alvast dat er veel goede wil is. Daarvan willen we dus een jaarlijks terugkerend evenement maken. En ja, dat is met gratis koffie en broodjes.

De komende twaalf maanden gaan we zoveel mogelijk neuzen in dezelfde richting proberen te krijgen. Er komt elke maand een blog waarin o.a. een handleiding van de meldingsprocedure, verduidelijking van de wetgeving en interviews met specialisten elkaar zullen afwisselen. We zetten MEDEA in de spotlight, het online platform dat amateurs en erfgoedprofessionals samenbrengt. Facebookgroepen van zoekers krijgen de kans zich voor te stellen en mee te werken aan het verspreiden van de boodschap. Later dit jaar stellen we het onderzoeksrapport ‘Metaaldetectievondstmeldingen 2019’ voor, waarin we een blik werpen op alle ontwikkelingen tussen 1 april 2018 en 31 maart 2019. Naast de contactdag in Brussel proberen we nog enkele netwerkmomenten op lokaal niveau te organiseren. Mensen die hieraan willen meewerken mogen zich vanaf nu melden! Daarnaast moedigen we alle detectoristen aan om zich te organiseren in een officiële vereniging, zodat ze een bijdrage kunnen leveren aan het verfijnen van de wetgeving. Met deze acties proberen we erkenning, melding en kennisdeling vanzelfsprekend te maken, zodat metaaldetectie aangenaam en leerrijk blijft voor iedereen. We wensen alle metaaldetectoristen een boeiend 2020, met mooie en interessante vondsten!