Metaaldetectie 2020: Foraging the foreshore

Archeologie

Rivieren hebben een bijzondere dynamiek. Ze eroderen het verleden en leggen het tijdelijk bloot. Een buitenkans voor zoekers van oude vondsten.

We konden het niet laten de blog te laten beginnen met die mooie alliteratie, gestolen van onze Britse collega’s aan de Thames. Net als de Thames zijn ook de rivierlopen in Vlaanderen bijzondere schatkamers van het verleden. Levensader, bron van voedsel, handelsweg, afvalstort, grens, etc., ze zijn het allemaal, en dat van de prehistorie tot nu. Maar rivieren zijn ook bijzonder dynamische contexten. Ze verleggen zich, schuren nieuwe beddingen uit, spuwen soms dikke pakketten sediment uit die de oevers bedekken, of knabbelen juist stukken van die oevers weg.  

Dan gebeurt het uiteraard wel eens dat er op die manier historische sites en archeologische structuren vrij komen te liggen en bedreigd worden door erosie. Nog versterkt door de klimaatsverandering, met hogere en fellere piekdebieten als gevolg, en door de steeds intensievere scheepvaart, heeft dat plaatselijk bijzonder ingrijpende effecten. 

Al enkele jaren probeert Onroerend Erfgoed deze problematiek in kaart te brengen, onder andere door het gebruik van de verschillende beschikbare digitale hoogtemodellen, bestaande reeksen luchtfoto’s, het maken van eigen dronebeelden en het uitvoeren van surveys (zie ook blz. 26 van het rapport Metaaldetectie in Vlaanderen Historiek, Europese context en stand van zaken anno 2020). Een belangrijke bijdrage wordt geleverd door verschillende ‘amateurzoekers’, al dan niet voorzien van metaaldetectoren. Zij zijn voor een aantal zones onze ogen en oren, hun zoekactiviteiten zijn een vorm van noodarcheologie. Bij de inventarisatie van deze collecties werden ondertussen al enkele duizenden objecten geregistreerd. 

Dit project werd afgestemd met de Vlaamse Waterweg NV. Metaaldetectie op terreinen in beheer van de Vlaamse Waterweg is immers verboden, tenzij in het kader van archeologisch onderzoek en in afstemming met Onroerend Erfgoed.    

Ongetwijfeld is er nog een groot aantal vondsten, oude en recente, metaaldetectie- en oogvondsten, die vandaag nog niet gemeld en opgenomen zijn in onze inventarissen. Die informatie kan uiteraard cruciaal zijn voor het beheer en het onderzoek van ons archeologisch erfgoed. Dergelijke vondsten kunnen steeds gemeld worden via cai@onroerenderfgoed.be, of wanneer van toepassing uiteraard ook via de applicatie voor metaaldetectievondstmeldingen

Voor meer informatie over rivierarcheologie en eventuele samenwerking kan je met ons contact opnemen via cai@onroerenderfgoed.be.