Puzzelen met brokstukken van de basiliek van Tongeren

Leegstaande lokalen op de 12de verdieping van het Phoenix-gebouw werden in een mum omgetoverd tot werkateliers. Op grote tafels kon het puzzelwerk van de meer dan 10.000 fragmenten uit het bodemarchief van de Tongerse basiliek beginnen.

Werkwijze

Het bodemarchief toont een grote verscheidenheid, van romeinse tot middeleeuwse beschilderde fragmenten. Ze worden eerst gereinigd en dan bijeen gelegd per decoratieschildering of per architectonische samenhang. De restaurateurs zorgen voor de eerste fase van conserveren, puzzelen en het onderzoeken van de materialen en schildertechnieken. Daarna bestuderen de bouw- en kunsthistorici de architecturale context van de stukken en de picturale decoratieschema's.

Resultaten

De eerste resultaten zijn ondertussen al zichtbaar: een donkerrode imitatievoegenschildering met dubbele lijnen; beschilderde halfzuiltjes in rood, geel en zwart (de Belgische kleuren avant la lettre!) in een kepermotief; een merkwaardige beschildering van halfzuiltjes met losse motiefjes in zwart op wit, wit op bruin en zwart op bruin; fragmenten van een architectuuronderdeel in de overgang van de laatgotische naar de renaissancestijl met plastisch uitgewerkte granaatappelmotieven; fragmenten van een boogvormige balustrade (triforium?), waarop meer dan 10 overschilderingen in de vorm van verf- en kalklagen zitten, en nog veel meer.

De fragmenten, die alle afkomstig zijn uit een opgravingsput in het koor, zijn vermoedelijk afkomstig uit één van de voorgangers van de huidige gotische basiliek. De opgravingen wezen immers uit dat er daarvóór twee opeenvolgende romaanse kerken gestaan hebben op die plaats. Andere fragmenten zijn duidelijk gotisch en zelfs laatgotisch-renaissancistisch van stijl. Hun interpretatie en alle mogelijke hypothesen staan nog open.

Hoe gaat het verder?

Terwijl het conserveren en puzzelen onverminderd doorgaat, wordt begonnen met de analyse van de verfpigmenten, het onderzoek van de verftechnieken en de positionering van de geschilderde voegen, de reconstructie in aquarel van de decoratieschema's, het opmeten van de motieven, het verwijderen van overschilderingen en kalklagen, het fotografisch documenteren van alle stadia in de bewerking, het verlijmen van in elkaar passende stukken, de interpretatie van de vondsten. Een huzarenstukje waar jullie binnenkort nog meer over te weten komen.