De vaststellingsprocedure

De opname van onroerend erfgoed in een vastgestelde inventaris gebeurt in uitvoering van het beleid van de bevoegde minister. Voorbeelden zijn de opname van een gebied in de vastgestelde landschapsatlas, de vaststelling van de inventaris bouwkundig erfgoed voor een provincie, de vaststelling van archeologische zones en de vaststelling van een lijst van houtige beplantingen met erfgoedwaarde binnen een bepaalde zone of volgens een thema.

Van 2009 tot en met 2014 werd jaarlijks een vaststellingsbesluit opgemaakt voor al het geïnventariseerde bouwkundige erfgoed in Vlaanderen. Omdat het Onroerenderfgoeddecreet een openbaar onderzoek introduceerde in de vaststellingsprocedure, is de werkwijze veranderd. Een openbaar onderzoek organiseren over heel Vlaanderen zou te grootschalig zijn. Vaststellingsprocedures voor de inventaris van het bouwkundig erfgoed worden daarom georganiseerd per provincie. De provincies Limburg en Antwerpen doorliepen al de volledige procedure. Momenteel bereiden we de procedure voor in de provincie Vlaams-Brabant.

Het openbaar onderzoek

Het agentschap start de vaststellingsprocedure met een openbaar onderzoek van zestig dagen. We vragen de lokale besturen om ons hierbij te helpen.

De start van het openbaar onderzoek wordt gecommuniceerd:

  • op de website van het agentschap
  • met een bericht in het Belgisch Staatsblad en in drie Vlaamse dagbladen
  • met een affiche in en een aankondiging op de website van elke betrokken gemeente of stad

Het volledig dossier van het openbaar onderzoek kan je raadplegen op de website openbareonderzoeken.onroerenderfgoed.be. Je vindt er ook een kaart met al het vast te stellen erfgoed en het adres waarnaar je bezwaren en opmerkingen kan opsturen.

Iedereen mag tijdens dit onderzoek opmerkingen of bezwaren uiten over de vaststelling van één of meerdere objecten. Je hoeft hiervoor geen eigenaar of gebruiker van het erfgoed te zijn. Het openbaar onderzoek dient in de eerste plaats om onjuistheden of onvolledigheden op te sporen over deze objecten. Dat wil zeggen dat de opmerkingen of bezwaren enkel kunnen gaan over de gegevens in het dossier, namelijk over de afbakening op het plan, de benaming en de beschrijving op basis van de erfgoedkenmerken.

Je kan ook melden dat de erfgoedkenmerken van een onroerend goed zijn aangetast, bijvoorbeeld door verbouwing of sloop, waardoor het geen erfgoedwaarde meer heeft. Zit er in het dossier ook een schrapping van een voorgaand vaststellingsbesluit? Dan kan je een opmerking of bezwaar indienen als je vindt dat een object onterecht op de lijst met de te schrappen objecten staat.

Behandeling bezwaren en opmaak vaststellingsdossier

Na het openbaar onderzoek, worden alle opmerkingen en bezwaren geregistreerd en behandeld. We vragen bovendien advies aan de Vlaamse Commissie Onroerend Erfgoed (VCOE). Voor de vaststelling van de inventaris van het varend erfgoed is geen openbaar onderzoek voorzien. Wel wordt er advies gevraagd aan de Vlaamse Commissie Varend Erfgoed (VCVE).

De bezwaren en opmerkingen, en het advies van de commissies, kunnen invloed hebben op het definitieve vaststellingsdossier. Hoe lang deze verwerking duurt, staat niet vast en hangt af van het aantal bezwaren en de complexiteit ervan.

Een uitgebreid verslag documenteert nauwgezet alle ingediende opmerkingen en bezwaren en geeft weer op welke manier er gevolg aan wordt gegeven. Iedere bezwaarindiener kan de behandeling van zijn of haar bezwaarschrift raadplegen na de beslissing van de minister en de ondertekening van het vaststellingsbesluit.

Ondertekening van het vaststellingsbesluit door de minister

De minister ontvangt van het agentschap de volgende documenten:

  • alle opmerkingen en bezwaren
  • het advies van de VCOE of VCVE
  • het verslag van de behandeling van de bezwaren, opmerkingen en adviezen
  • het aangepaste voorstel van vaststellingsbesluit

Het ministerieel besluit tot vaststelling wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Het agentschap Onroerend Erfgoed zet op dat moment het volledige dossier op de besluitendatabank.