Vanaf 2026 wijzigt de regelgeving en meteen ook de voorwaarden voor een IOED.

Lees hier wat er wijzigt.

Een erkenning aanpassen

Wanneer vraag je een aanpassing van de erkenning aan?

Bij de wijziging van de samenstelling, bijvoorbeeld als

  • een gemeente uitstapt;
  • een gemeente toetreedt;
  • gemeenten fusioneren.

Bij een administratieve wijziging: bv. de naam van de IOED, de naam van de subsidienemer, het bankrekeningnummer ...

Opgelet! 

  • Een erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst bestaat uit minimaal drie gemeenten die alle in het Vlaams Gewest liggen, zelfs na een fusie;
  • Een gemeente kan slechts deel uitmaken van één erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst. 

Hoe vraag je een aanpassing van de erkenning aan?

Je vult onderstaand sjabloon in:  

Je beschrijft de aanpassing en toont aan hoe de erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst blijft voldoen aan de erkenningsvoorwaarden aan de hand van een geactualiseerde omgevingsanalyse en een geactualiseerd onroerenderfgoedbeleidsplan.

Voor een administratieve wijziging voorziet het sjabloon een vereenvoudigde procedure. Je moet geen geactualiseerde versie van het beleidsplan of de omgevingsanalyse opladen.

Wanneer kan je een aanvraag tot aanpassing indienen? 

Je kan uiterlijk op 15 januari van elk jaar een aanvraag tot aanpassing van de erkenning van de erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst indienen.  

Het agentschap maakt ten laatste op 30 april de beslissing over de aangepaste erkenning bekend. De aanpassing van erkenning is geldig voor onbepaalde duur. 

De aanpassing van de erkenning gaat in op de dag die volgt op de dag van de kennisgeving van de beslissing aan de erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst.

Als de minister geen beslissing neemt binnen de termijn wordt de erkenning geacht niet te zijn aangepast.

Bij een aanpassing van de erkenning, blijft de lopende samenwerkingsovereenkomst in het kader van de subsidieaanvraag ongewijzigd. Een wijziging van de samenwerkingsovereenkomst kan slechts om de drie jaar.

Wat doe je bij een fusie?

Een aantal Vlaamse gemeenten fusioneren vanaf 1/1/2025. Als erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst kan je hiermee te maken krijgen. Er zijn drie scenario’s:

  • Een fusie tussen gemeenten binnen het werkingsgebied van een erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst;
  • Een fusie tussen een gemeente binnen het werkingsgebied van een erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst en een gemeente, die niet aangesloten is bij een erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst;
  • Een fusie tussen een gemeenten binnen het werkingsgebied van één erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst en een gemeente, die aangesloten is bij een andere erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst.

Scenario A: er verandert niets. Het werkingsgebied blijft ongewijzigd. Weet wel dat een erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst minimaal uit drie gemeenten bestaat die alle in het Vlaams Gewest liggen.

Scenario B: het werkingsgebied van de erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst zal uitbreiden ofwel inkrimpen.

  • Om in orde te blijven met de erkenning, is het belangrijk dat de IOED tijdig een aanpassing van de erkenning aanvraagt. Dit kan door het formulier ‘een aanpassing van erkenning aanvragen’ in te vullen en uiterlijk 15 januari 2025 terug te bezorgen aan team Erkennen.
  • Wanneer je de aanpassing van de erkenning door de erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst vóór 1/1/2025 aanvraagt, duidt je onder punt 5 “preciseer welke wijziging wordt aangebracht” dat de fusie ingaat vanaf 1/1/2025. We voeren de aanpassing pas door wanneer de fusie een feit is.
  • Je beschrijft in het aanvraagformulier de wijziging en hoe de erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst door de wijziging blijft voldoen aan de erkenningsvoorwaarden.
    • indien een gemeente uittreedt, voeg je aan het formulier een beslissing van CBS of gemeenteraadsverslag toe van de uittredende gemeente(s) (bevestiging uittreding)
    • indien een gemeente toetreedt, voeg je aan het formulier een beslissing van CBS of gemeenteraadsverslag toe van de toetredende gemeente(s) (bevestiging toetreding) én bezorg je een geactualiseerd onroerenderfgoedbeleidsplan (voor 2025 en 2026) dat rekening houdt met de nieuwe situatie.

Ook al wijzigt het samenwerkingsverband, de lopende samenwerkingsovereenkomst (2021-2026) blijft gelden. Het subsidiebedrag verandert dus niet.

Het is aan de gemeentes zelf om onderling afspraken te maken over het nakomen van engagementen inzake de fusie, bv ten aanzien van een erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst. Deze afspraken leggen de gemeentes best in onderling overleg schriftelijk vast in de documenten die de fusie regelen. Het agentschap kan daar geen uitspraak over doen.

Scenario C: het werkingsgebied van de ene erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst zal uitbreiden en dat van de andere zal inkrimpen.

  • Om in orde te blijven met de erkenning, is het belangrijk dat beide IOED’s tijdig een aanpassing van de erkenning aanvragen. Dit kan door het formulier ‘een aanpassing van erkenning aanvragen’ in te vullen en uiterlijk 15 januari 2025 terug te bezorgen aan team Erkennen.
  • Wanneer je de aanpassing van de erkenning door de erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst vóór 1/1/2025 aanvraagt, duidt je onder punt 5 “preciseer welke wijziging wordt aangebracht” dat de fusie ingaat vanaf 1/1/2025. We voeren de aanpassing pas door wanneer de fusie een feit is.
  • Beide erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddiensten beschrijven in het aanvraagformulier de wijziging en hoe ze door de wijziging blijven voldoen aan de erkenningsvoorwaarden.
    • De erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst waar een gemeente uittreedt, voegt aan het formulier een beslissing van CBS of gemeenteraadsverslag toe van de uittredende gemeente (bevestiging uittreding);
    • De erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst waar een gemeente toetreedt, voegt aan het formulier een beslissing van CBS of gemeenteraadsverslag toe van de toetredende gemeente (bevestiging toetreding) én bezorgt een geactualiseerd onroerenderfgoedbeleidsplan (voor 2025 en 2026) dat rekening houdt met de nieuwe situatie.

Ook al wijzigt het samenwerkingsverband, de lopende samenwerkingsovereenkomst (2021-2026) blijft gelden. Het subsidiebedrag verandert dus niet.

Het is aan de gemeentes zelf om onderling afspraken te maken over het nakomen van engagementen inzake de fusie, bv ten aanzien van een erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst. Deze afspraken leggen de gemeentes best in onderling overleg schriftelijk vast in de documenten die de fusie regelen. Het agentschap kan daar geen uitspraak over doen.

Vrijwillige teruggave van de erkenning

De erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst kan er zelf voor kiezen om niet meer erkend te zijn en de erkenning terug te geven. Dat kan bijvoorbeeld bij de volgende situaties:

  • IOED X gaat volledig op in IOED Y, de naam van IOED Y blijft bewaard en IOED X houdt op te bestaan, mits de twee rechtspersonen onderling akkoord zijn dat de rechtspersoon van IOED Y gebruikt wordt alsook de naam van IOED Y;
    • IOED X doorloopt de procedure van de “vrijwillige intrekking”;
    • IOED Y levert het formulier “aanpassing erkenning” aan omdat het werkingsgebied uitbreidt.
  • IOED X en IOED Y vormen samen een nieuwe IOED Z en zowel IOED X als IOED Y houden op te bestaan;
    • IOED X en IOED Y doorlopen de procedure van de “vrijwillige intrekking”;
    • IOED Z is een nieuwe rechtspersoon. Hiervoor wordt een nieuwe “erkenning” aangevraagd.

Als je als erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst de erkenning wil teruggeven, meldt je dit via mail aan het agentschap . Het agentschap formuleert een definitief voorstel van beslissing over de intrekking van de erkenning zonder dat de IOED wordt geschorst. De minister beslist binnen een termijn van dertig dagen, die ingaat op de dag na de ontvangst van het voorstel van beslissing over het intrekken van de erkenning[1]. Het agentschap deelt de beslissing mee aan de IOED. De intrekking gaat in op de dag die volgt op de dag van de kennisgeving van de beslissing aan de IOED. Als de minister geen beslissing neemt binnen de termijn wordt de erkenning geacht niet te zijn ingetrokken.

De naam van de IOED verandert 

Voor een louter administratieve wijziging, zoals een naamsverandering of een naamsverandering van de subsidienemer, vul je het ‘formulier wijziging erkenning’ in.