Invoeren in de Inventaris van het Onroerend Erfgoed

Steden en gemeenten hebben de bevoegdheid om het bouwkundig en landschappelijk erfgoed in hun gemeente te inventariseren. Vanaf 1 januari 2023 kan je als lokaal bestuur gebruik maken van de IT-toepassingen van het agentschap om jouw inventarissen te publiceren. Na het ondertekenen van een samenwerkingsovereenkomst, kan je autonoom bouwkundige en landschappelijke erfgoedobjecten invoeren en bewerken in de Inventaris van het Onroerend Erfgoed.  

Welke gegevens kan je invoeren? 

Je krijgt als lokaal bestuur volledige zeggenschap voor het invoeren en aanpassen van de gebiedsgebonden inventarisgegevens in de Inventaris van het Onroerend Erfgoed: 

  • gegevens invoeren en bewerken in de module Erfgoedobjecten 
    Erfgoedobjecten zijn de fiches van het onroerend erfgoed dat opgenomen is in de wetenschappelijke inventaris. Elk erfgoedobject heeft een veld voor een naam, een koppeling voor een of meerdere foto’s, een locatieaanduiding, een beknopte karakterisering aan de hand van de erfgoedkenmerken, een beschrijving en eventueel een verwijzing naar het geldende erfgoedstatuut. Vanuit de erfgoedobjecten kan ook de module thema’s en personen aangevuld worden, om die objecten bijvoorbeeld met een straat of gemeente of met het oeuvre van een ontwerper te koppelen. 
  • bouwkundige en landschappelijke erfgoedobjecten invoeren en bewerken 
    Dat zijn de inventarissen waarvoor lokale besturen bevoegd zijn. Als een lokaal bestuur een samenwerkingsovereenkomst ondertekent, neemt het beide inventarissen over van het agentschap. Het inventariseren van archeologische zones en varend erfgoed en van landschappelijke gehelen uit de landschapsatlas blijft de bevoegdheid van de Vlaamse overheid.  
  • enkel erfgoedobjecten invoeren en bewerken die gelegen zijn op het eigen grondgebied
    Bij grensoverschrijdende objecten neemt het agentschap de lead, in overleg met de betrokken gemeenten. 
  • enkel erfgoedobjecten invoeren en bewerken die niet beschermd zijn
    Aanpassingen aan een beschermd erfgoedobject gebeuren in overleg met het agentschap. In het geval van erfgoedobjecten gelegen binnen een groter beschermd geheel (bijv. inventariseren van een pand in een stadsgezicht) kan een lokaal bestuur wel autonoom opereren.  
  • alle gegevens van de erfgoedobjecten invoeren en bewerken: titel, adres, afbakening, beschrijving, erfgoedkenmerken en foto’s.
    Lokale besturen krijgen de volledige vrijheid hierin, en respecteren daarbij bepaalde administratieve en kwalitatieve standaarden. Die standaarden garanderen het gebruik van de Inventaris van het Onroerend Erfgoed als basis voor wetenschappelijk onderzoek en voor de opmaak van vaststellings- en beschermingsbesluiten. 

Wie kan de gegevens invoeren? 

De rechten voor de toegang tot de inventariswebsite worden toegekend aan de gemeente als rechtspersoon. De gemeente duidt iemand aan die namens haar de inventarisgegevens invoert. Meestal zal dat een ambtenaar van de gemeente zijn. De gemeente kan deze taak ook delegeren naar iemand die werkt voor een IOED, het Regionaal Landschap, een studiebureau… Die delegatie moet formeel geregeld worden. 

On-boarding-procedure en gebruikersovereenkomst 

Lokale besturen die willen invoeren in het Inventaris van het Onroerend Erfgoed doorlopen een on-boarding-procedure en ondertekenen een gebruikersovereenkomst.  

Wil je als lokaal bestuur de verantwoordelijkheid opnemen, dan moet je een zogenaamde ‘on-boarding’- procedure doorlopen bij het agentschap. Zo’n procedure bevat een verkennend gesprek waarin beide partijen de contactgegevens doorgeven en waarbij de invoerrechten worden besproken.  

Een belangrijke stap bij de on-boarding is de opmaak en ondertekening van een gebruikersovereenkomst. Daarin worden bepaalde minimale administratieve en kwalitatieve standaarden vastgelegd. In de overeenkomst komen aspecten aan bod als deontologie, copyright, wetenschappelijke neutraliteit, technische en inhoudelijke ondersteuning, enz. 

Vertegenwoordigers van het agentschap en de lokale besturen ontwikkelen op dit moment samen het format voor de on-boarding-procedure en gebruikersovereenkomst. Ze zullen klaar zijn op 1 januari 2023. Later meer hierover. 

Ondersteuning bij de invoer 

Vanaf 1 januari 2023 zetten we volop in op de begeleiding van lokale besturen die hun inventarissen willen invoeren in de Inventaris van het Onroerend Erfgoed. We voorzien inhoudelijke en technische hulp in de vorm van handleidingen, vormingen, infosessies en een contactpunt voor vragen.