Boekvoorstelling: Aalter-Woestijne, een geschiedenis van meer dan 5000 jaar

Archeologie

Tussen maart 2010 en januari 2012 voerde het agentschap Onroerend Erfgoed archeologisch onderzoek uit op een terrein van 20 ha in Aalter, langs het kanaal Gent-Brugge. Het leverde een schat aan unieke informatie op over een periode die zich uitstrekt van de prehistorie tot de 18e eeuw. De opmerkelijke onderzoeksresultaten zijn nu gepubliceerd in het boek ‘Aalter-Woestijne, een geschiedenis van meer dan 5000 jaar’, in de reeks Relicta Monografieën. 

Aalter-Woestijne is een zogenaamde ‘alle-periodensite’. Zoals de titel van het boek verklapt, geeft het opgravingsrapport een beeld van meer dan 5000 jaar menselijke bewoning op deze zanderige vlakte aan de vroegere Durme. De onderzoekers vonden er, naast woningen uit alle periodes, onder meer restanten van een prehistorische weg die langs meerdere grafheuvels liep, een ritueel centrum uit de ijzertijd met grachten en palissades van honderden meters lang, twee grafvelden en een uitzonderlijk grafmonument uit de Romeinse periode, en een 18e-eeuws militair kamp. Maar de belangrijkste vondst is zonder twijfel de restanten van het compleet vergeten kasteel van Woestijne. Het werd aan het einde van de 14e eeuw gebouwd door de adellijke familie van Vlaanderen, heren van Woestijne sinds 1376.

De familie van Vlaanderen bekleedde belangrijke functies in de hofhouding van de Bourgondische hertogen en van keizer Karel V. Hun woning, het kasteel van Woestijne, was een vierkant bakstenen gebouw, typisch voor die tijd. Ideaal voor het combineren van een militaire functie met die van residentie van een adellijke familie. Toch is de bewoning van het kasteel maar van korte tijd duur geweest. Onderzoek van het afval in de slotgracht suggereert dat het kasteel honderd jaar na de bouw enkel nog als jachtslot diende. De archeologen vonden er een indrukwekkende hoeveelheid edelhertbot, de grootste ooit opgegraven in Vlaanderen. Het bewijst de hoge sociale status van de familie van Vlaanderen in de late middeleeuwen.

Het boek ‘Relicta Monografie 18: Aalter-Woestijne, Een geschiedenis van meer dan 5000 jaar’ (ISBN 978 94 929 4483 2, 420 blz.) is een uitgave van Onroerend Erfgoed en is gratis te downloaden in het Open Archief: https://oar.onroerenderfgoed.be/item/5429 

(Reconstructietekening door Yannick De Smet, met dank aan De Logi & Hoorne.)