De rechtsgevolgen van de vastgestelde inventarissen: adequaat of niet?

Bescherming

Zijn de rechtsgevolgen voor vastgesteld onroerend erfgoed doelmatig of missen ze hun doel? Een onderzoeksteam geleid door Rasschaert advocaten onderzocht de vraag in het nieuwe onderzoeksrapport “Analyse van de doelmatigheid van de rechtsgevolgen van vastgestelde inventarissen onroerend erfgoed".

De Vlaamse overheid kan erfgoed beschermen, maar kan het behoud van erfgoed ook stimuleren door een inventaris vast te stellen. Hiermee bevestigt de minister bevoegd voor het onroerend erfgoed dat de erfgoedobjecten opgenomen op die vastgestelde inventaris op dat moment erfgoedwaarde bezitten en voldoende goed bewaard zijn. Voor erfgoedobjecten die waardevol zijn maar niet beschermd, ontstaan er zo een aantal rechten en plichten, zowel voor de eigenaars en beheerders als voor de lokale overheden.

In opdracht van minister Diependaele schreven we een onderzoeksopdracht uit om na te gaan of de rechtsgevolgen doelmatig zijn. De opdracht werd in oktober 2020 gegund aan het onderzoeksteam van Rasschaert advocaten, het Bureau voor architectuur en planning, Studio Roma en Jan Schreurs. Het team werkte daarnaast samen met Sylvie Van Damme (HoGent) en Filip Descamps (Daidalos Peutz). Essentieel in de onderzoeksmethodologie van de opdrachtnemer was de actieve inbreng van lokale besturen. Steden, gemeenten en intergemeentelijke onroerenderfgoeddiensten leverden de nodige data om de onderzoeksvragen te beantwoorden en gaven input via interviews en workshops.

We nemen de resultaten van dit onderzoek mee bij de implementatie van de Visienota Lokaal Onroerenderfgoedbeleid, goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 26 februari 2021. De Visienota tekent de krijtlijnen uit voor de toekomstige bevoegdheidsherverdeling tussen de lokale besturen en de Vlaamse overheid. Belangrijke nieuwe bevoegdheden voor de onroerenderfgoedgemeenten zijn het vaststellen van inventarissen en het koppelen van rechtsgevolgen aan die vastgestelde inventarissen. De antwoorden en voorstellen uit dit onderzoeksrapport zullen nu verder grondig bekeken worden met een vertegenwoordiging van de lokale besturen, het departement Omgeving, het VEKA en de VMSW.

Op 31 mei 2021 leverde de opdrachtnemer het onderzoek op. We publiceerden het rapport in ons Open Archief.