Historische liften laten voldoen aan nieuwe Europese veiligheidsvoorschriften met respect voor de erfgoedwaarden – aangepaste regelgeving

Bouwkundig erfgoed

Al sinds 2003 moeten eigenaars van gebouwen met liften rekening houden met een aantal verplichtingen op vlak van de veiligheid. Zo moet voor elke lift een gespecialiseerde risicoanalyse uitgevoerd worden. En dat is niet altijd evident voor historische liften. Sinds 2005 voorziet de regelgeving de mogelijkheid om voor historisch waardevolle liften alternatieven op maat voor te stellen die de erfgoedwaarden in stand houden. Die regelgeving is nu aangepast en eigenaars van historische liften krijgen meer tijd om aanpassingen te doen.

Regelgeving aangepast: erkenning van belang van de erfgoedkenmerken- en elementen, meer tijd om aanpassingen te doen

De vernieuwde regelgeving omzetten in praktische richtlijnen waarbij de veiligheid gegarandeerd blijft en de erfgoedwaarden bewaard kostte wat tijd. Dankzij het aanpassingsbesluit dat op 21 december 2022 in het Belgisch Staatsblad is gepubliceerd krijgen eigenaars van een historische lift nu extra tijd. Het besluit treedt in werking op 1 januari 2023.

Het uitgangspunt van het besluit uit 2003 blijft dat liften beveiligd moeten worden op basis van de bevindingen van een risicoanalyse, maar bevestigt een uitzonderingsregime voor ‘historische liften’. Goed nieuws  is dat eigenaars van historische liften tijd krijgen tot 31 december 2027 om hun lift te moderniseren. Dat is een verlenging van maar liefst vijf jaar.

Het agentschap Onroerend Erfgoed kan liften erkennen als historische lift

Het besluit bevestigt om te beginnen de nu al geldende procedures voor het identificeren van historische liften. Historische liften moeten worden erkend door de gewestelijke instanties, bevoegd voor het onroerend erfgoed (voor Vlaanderen is dat het agentschap Onroerend Erfgoed). Dergelijke erkenning kan voor Vlaanderen de vorm hebben van een bescherming of een ‘attest van lift met historische waarde’.  Het besluit  geeft aan welke informatie een dergelijk attest moet omvatten, maar het moet in elk geval voldoende aanknopingspunten bieden om relevante erfgoedkenmerken en -elementen te identificeren. Voor Vlaamse eigenaars van historische liften verandert er op dit vlak niets: ze kunnen zoals voorheen een attest aanvragen bij het agentschap Onroerend Erfgoed.

Uitzonderingen voor historische liften

Wat belangrijk is, is dat er in het nieuwe besluit  nuances zijn opgenomen  over de risicoanalyses waaraan liften moeten worden onderworpen en de veiligheidsmaatregelen die men uiteindelijk moet treffen. Het besluit stelt expliciet dat in geval van een historische lift vanaf de risicoanalyse rekening moet worden gehouden met de erfgoedkenmerken en -elementen ervan. Voor historische liften kan ook worden afgeweken van de te treffen standaardveiligheidsmaatregelen die in de bijlage van het besluit worden opgesomd. Het besluit geeft niettemin aan dat het veiligheidsniveau voldoende hoog moet blijven. Het besluit gaat niet dieper in op mogelijke compromisoplossingen, behoudens voor vouwdeuren. De FOD Economie heeft een gespecialiseerde werkgroep samengesteld die zich verdiept in andere aspecten. Het agentschap Onroerend Erfgoed is hierin vertegenwoordigd. Deze werkgroep zou in de loop van de komende maanden tot oplossingen moeten komen. 

De regelgeving is na te lezen op de website van de federale overheid.