Memento Mori II. De begraafplaats in gesprek

Bouwkundig erfgoed

Aan de vooravond van de Europese Week van de Begraafplaatsen (28 mei tot en met 5 juni 2021) lanceert uitgeverij ASP het boek Memento Mori II. De begraafplaats in gesprek.

Welke functies vervult de begraafplaats vandaag, maar ook morgen? Waarom blijft de geschiedenis van begraafplaatsen zo lang zichtbaar in het landschap? Hoe komt de inrichting van de begraafplaats sereen en versterkend tegemoet aan de noden van rouwenden, buurtbewoners en bezoekers? Kunnen we begraafplaatsen inzetten in de openbare ruimte?

Memento Mori II biedt een bevoorrechte inkijk achter de schermen van de begraafplaats. Elf beheerders en consulenten belichten het thema vanuit verschillende invalshoeken: van landschapsbeheer en -ontwerp over rouwzorg, burgerparticipatie en levensbeschouwing tot erfgoed en archeologie. Zo levert het boek een belangrijke bijdrage aan de complexe en dynamische materie van de professionele dodenzorg. Tegelijk leert de geïnteresseerde lezer meer over burgerinitiatieven, natuurbegraven en de begraafplaats als kruispunt van diverse levensbeschouwingen.

Begraafplaatsen zijn geen plaatsen waar de tijd blijft stilstaan. Daarom ging collega erfgoedonderzoeker Joeri Mertens voor dit boek in dialoog met Vadertje Tijd. Begraafplaatsen en graftekens zijn dan wel opgetrokken voor de eeuwigheid maar gaandeweg hebben nieuwe denkpatronen, rituelen en verwachtingen zowel de begraafplaats als het grafteken veranderd, dan weer aangetast en soms ook bewaard. Die restanten uit het verleden worden vandaag als erfgoed gewaardeerd. Hoe geven we dat erfgoed een zinvolle plek in de begraafplaats van de toekomst? In de praktische wenken wordt gepleit om de tijd een centrale plaats te geven in het funerair beeldkwaliteitsplan en de toekomstvisie. Zo worden de herinneringen aan het verleden de creatieve motor voor de vernieuwingen van morgen.

Aansluitend bij een tendens naar natuurbegravingen reflecteerden archeologe Nandy Dolman en collega erfgoedonderzoeker Marc De Bie voor het boek dan weer over funeraire praktijken in de prehistorie en hoe de relicten daarvan in onze bos- en natuurgebieden opnieuw betekenis zouden kunnen krijgen in rouwbeleving vandaag. Dit levert verrassende inzichten op en toont hoe archeologisch erfgoed relevant kan zijn voor nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en behoeftes.

Memento Mori II stemt tot nadenken over het belang van het spreken over de dood, over onze laatste wensen en onze noden rond rouwzorg, herdenking en herinnering. Dit boek is het vervolg op Memento Mori. De begraafplaats als educatieve ruimte.

Meer informatie via www.memento-mori.be.

De Week van de Begraafplaatsen

Tijdens de Europese Week van de Begraafplaatsen maken veel gemeenten en steden extra tijd vrij om hun kerkhof mooi in de kijker te zetten. Vele gemeenten geven geleide wandelingen om zo een stukje geschiedenis in de aandacht te brengen.

In het kader van deze week geeft collega Marc De Bie op zondag 6 juni om 11.00 uur een online lezing met als titel “De oorsprong van begraven en familie: een prehistorisch perspectief”. Meer informatie en inschrijven kan via www.stad.gent/weekvandebegraafplaatsen.