Merovingische vondsten uit Broechem in Gallo-Romeins Museum Tongeren

Het Gallo-Romeins Museum in Tongeren verwerft een deel van de allereerste archeologische vondstencollectie op de Vlaamse Topstukkenlijst. Het gaat om vondsten uit de opgraving van een Merovingisch grafveld in Broechem (Ranst). In de 513 graven vond het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed tussen 2001 en 2010 een indrukwekkende verzameling sieraden, gouden en zilveren mantelspelden en gespen, munten, wapens, glas en aardewerk. Met 2000 m2 is dit het grootste vroegmiddeleeuwse grafveld ooit opgegraven in Vlaanderen. De 170 voorwerpen worden tentoongesteld in het museum. 

 

Verschillende onderzoeksdisciplines gingen al met het vondstenensemble aan de slag: fysische antropologie, onderzoek van gemineraliseerde textiel- en lederresten in de corrosie van de voorwerpen in ijzer en koperlegering, analyses van de granaatstenen ingelegd in de talrijke mantelspelden die de herkomst ervan in Sri Lanka en India plaatsen, analyses van de gemineraliseerde houtresten in de schachten van bijlen, lans- en pijlpunten, strontiumisotopenanalyses op menselijke crematieresten die mogelijk een beeld geven van migratiebewegingen…. Het wetenschappelijk potentieel is enorm en de voorwerpen geven stilaan hun geheimen prijs.

De resultaten werpen een nieuw licht op de 5e tot 7e eeuw, een periode die tot nu toe bekend stond als de Duistere Middeleeuwen en waarin gewelddadige Germanen onze regio teisterden. Onderzoek van de grafgiften uit Broechem toont aan dat deze uithoek van het Noord-Frankische rijk bewoond werd door een eenvoudige boerenvolk van wel erg diverse afkomst en met gemengde culturele gebruiken. Autochtone Gallo-Romeinse restbevolking, afstammelingen van huurlingen uit het laat-Romeinse leger en nieuw ingeweken Germaanse families leefden er als gelijken naast elkaar. De combinatie van deze verschillende culturen leidde tot de zogenaamde Frankische cultuur. 

De aanwezigheid van enkele exotische voorwerpen bewijst dat deze eenvoudige landbouwgemeenschap toch deel uitmaakte van internationale handelsnetwerken en rijk genoeg was om uitzonderlijke voorwerpen aan te schaffen. Die vonden uiteindelijk hun weg naar de laatste rustplaats van de overledenen, wat ons een beter inzicht geeft in de symboliek het grafritueel in deze periode.

De resultaten van de opgraving en het post-excavation onderzoek door Rica Annaert zijn in 2018 in 4 delen gepubliceerd in de reeks Relicta Monografieën: Analyse en Catalogus (3 delen).  

Je kan de vondsten uit Broechem ook terugvinden op de Vlaamse Topstukkenlijst