Rubenshuis wint de Europa Nostra Award 2020

Restauratie

Het Rubenshuis in Antwerpen is bekroond met de ‘Europese Erfgoedprijzen/Europa Nostra Awards 2020’. Het museum, dat ooit de stadsresidentie van barokschilder Peter Paul Rubens was, wint in de categorie ‘instandhouding’ (conservatie), voor de restauratie van de portiek en het tuinpaviljoen. De jury prijst niet alleen de restauratie van de enige overblijvende architecturale elementen van Rubens, maar ook het ontwerp en de plaatsing van de glazen luifel.

Toen Peter Paul Rubens (1577-1640) na een jarenlang verblijf vanuit Italië terugkeerde naar Antwerpen bouwde hij er zijn eigen woning met atelier, tussen 1611 en 1620. Dat stadspaleis is nu het internationaal geroemde museum Rubenshuis. De gebeeldhouwde portiek en het tuinpaviljoen zijn zowat de belangrijkste onderdelen van deze site. Beide bouwwerken verwijzen naar de antieke architectuur en de Italiaanse eigentijdse voorbeelden die Rubens uit eerste hand kende. Het zijn ook de enige unieke restanten van Rubens' oorspronkelijke ontwerp en één van de weinige resterende sporen van Rubens architecturale oeuvre.

Na 400 jaar was de toestand van deze bouwwerken en hun sculpturale elementen echter niet optimaal. De verschillende steensoorten waren in slechte staat als gevolg van vervuiling, verkeerde ingrepen, insijpelend water en structurele scheuren. Daarom restaureerde een team van specialisten tussen 2017 en 2019 de portiek en het tuinpaviljoen. Dat gebeurde in opdracht van het Rubenshuis en de stad Antwerpen en onder begeleiding van een Nederlands-Belgische expertencommissie. Specialisten van het agentschap Onroerend Erfgoed begeleidden dit project inhoudelijk gedurende meer dan 10 jaar. De Vlaamse Gemeenschap ondersteunde de restauratie met een premie van 926.891 euro.

Het conservatieconcept kwam er na een jarenlange en gedegen wetenschappelijke voorbereiding door specialisten, zoals de onderzoekers van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium en Lode de Clerck, de Nederlandse organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek en de TU Delft, bouwhistorica Petra Maclot en architectenbureau MAAT-WERK. Het team conserveerde minutieus de waardevolle onderdelen en bracht een beschermende glazen luifel aan over de portiek.

Voor deze aanpak krijgt het Rubenshuis deze belangrijke Europese erfgoedprijs in de categorie ‘Instandhouding (conservatie)’.

Lees ook

De andere winnaars van de Europa Nostra Awards
Het project van het Rubenshuis 
Over deze restauratie verscheen ook een themanummer in het tijdschrift Monumenten en Landschappen (M&L)

Beeld © Oswald Pauwels

Help het Rubenshuis om de publieksprijs te winnen

Tot en met 1 september 2020 kan je het Rubenshuis helpen om ook de publieksprijs in de wacht te slepen. Dat kan eenvoudig door online te stemmen. Doen!