Twee nieuwe onderzoeksrapporten over metaaldetectie

Archeologie

Na vijf jaar nieuwe metaaldetectieregelgeving is het hoog tijd voor een evaluerende terugblik. We doen dat met twee onderzoeksrapporten. Deel 1, ‘Metaaldetectie in Vlaanderen, Historiek, Europese context en stand van zaken anno 2020’ en deel 2, ‘Kenniswinst van één jaar metaaldetectievondstmeldingen’ zijn vanaf nu gratis te downloaden van onze website. 

 

Het eerste rapport biedt zicht op de evolutie van de wetgeving, vergelijkt de regels in Vlaanderen met die in de rest van Europa, en schetst de huidige situatie van de verschillende actoren. Twee interessante voorbeeldcases komen aan bod: vondsten van de Scheldeoevers en de wetenschappelijke waarde van musketkogels. 

In het tweede rapport gaan we dieper in op het cijfermateriaal. Hoe zit het met de geografische spreiding? Op welk soort percelen wordt het vaakst naar metalen voorwerpen gezocht? Hoe evolueerde het aantal erkenningen, hoeveel vondstmeldingen zijn er binnengekomen in het eerste jaar na ingebruikname van de nieuwe meldingsapplicatie, en welke conclusies kunnen we daaruit trekken?

De rapporten stellen enerzijds een aantal positieve punten vast: elk jaar zijn er nieuwe erkenningen van metaaldetectoristen en magneetvissers, de gemeenschap van zoekers doet aan burgerwetenschappen, vormt netwerken en specialiseert zich. Enkele testcases tonen aan dat er wel degelijk kenniswinst uit metaaldetectie gehaald wordt. Maar anderzijds zijn er ook pijnpunten: het aantal meldingen stijgt jammer genoeg niet evenredig met het aantal erkenningen, handhaving van de regelgeving blijkt erg moeizaam te verlopen, metaaldetectietoerisme en handel in Vlaamse vondsten piekt.

De samenwerking tussen en met metaaldetectoristen is al enkele jaren een work in progress, en is vandaag nog niet afgerond. De introductie van een nieuw wettelijk kader laat steeds rimpels na aan het oppervlak. Dat was hier niet anders. Uit contacten met metaaldetectoristen leerden we dat niet iedereen klaar was voor die verandering, of er voor openstond. De evaluatie van het eerste werkjaar van de online meldingstool bewijst die trage start nu ook met cijfers. Alle begin is moeilijk, maar met positieve communicatie en actieve begeleiding zetten we toch stappen voorwaarts. Intussen zijn we een jaar na deze meting. We hopen dat de volgende evaluatie, die er snel zal aankomen, deze positieve tendens kan bevestigen.

Je kan beide rapporten hier downloaden: 
‘Metaaldetectie in Vlaanderen, Historiek, Europese context en stand van zaken anno 2020’ 
‘Kenniswinst van één jaar metaaldetectievondstmeldingen’