Verhalen zonder einde: de geschiedenis van het inventariseren

Inventaris

Drie gloednieuwe onderzoeksrapporten vertellen de geschiedenis van het inventariseren van archeologisch, bouwkundig en landschappelijk erfgoed in Vlaanderen.

Anno 2021 bevat de Inventaris Onroerend Erfgoed 93.000 erfgoedobjecten, 96.000 aanduidingsobjecten, 1.600 waarnemingen, 17.000 thema’s, 45.000 gebeurtenissen en 9000 personen of collectieven. Inventaristeams van archeologisch, bouwkundig en landschappelijk erfgoed stelden deze enorme erfgoedwaaier samen. Hoog tijd voor een terugblik.

Onze onderzoekers beschrijven in drie nieuwe onderzoeksrapporten wanneer en waarom deze inventarissen opstartten, en welke methodologie er aan de basis van elke inventaris lag. Ze geven ook een aanzet tot een analyse van de resultaten van zestig jaar inventariseren van onroerend erfgoed in Vlaanderen, goed wetende dat inventariseren een verhaal is zonder einde. De inventarismethodologie zegt het duidelijk: “Door nieuwe inzichten of door bijkomend onderzoek en doordat het erfgoed zelf ook evolueert, is de inventaris nooit volledig of afgerond, maar is ze continu in evolutie en wordt ze geactualiseerd en aangevuld.

Deze drie onderzoeksrapporten kwamen tot stand op een kantelmoment in de geschiedenis van de Inventaris Onroerend Erfgoed. Tot 2017 was de inventarisatie van onroerend erfgoed de bevoegdheid van de Vlaamse overheid. Toen het kerntakenplan RWO (Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed) op 1 januari 2017 in werking trad, kregen de lokale besturen de bevoegdheid voor het op geografische basis inventariseren van bouwkundige en landschappelijke erfgoedelementen. Sinds 2020 breidde de rol van de lokale besturen in het inventariseren nog verder uit: het Onroerenderfgoedbesluit neemt het inventariseren van onroerend erfgoed in de eigen gemeente als beleidsprioriteit op voor de erkende onroerenderfgoedgemeenten.

De Visienota Lokaal Onroerenderfgoedbeleid die minister Diependaele in februari 2021 voorstelde, verkent hoe de inventaristaak optimaal verdeeld kan worden tussen de lokale besturen en het agentschap Onroerend Erfgoed. Voor al wie meewerkt aan deze gedeelde taak om het onroerend erfgoed in Vlaanderen te inventariseren, geven deze onderzoeksrapporten inzicht in de huidige samenstelling van de Inventaris Onroerend Erfgoed.

Download de drie rapporten in ons Open Archief: