Wijziging van de premieregels nadert

Regelgeving en beleid

We berichtten eerder al over de wijzigingen aan de premieregels die momenteel volop voorbereid worden. De Vlaamse Regering gaf op 30 oktober haar tweede principiële goedkeuring aan het besluit om de aanvraagprocedures voor erfgoedpremies en meerjarenpremieovereenkomsten te wijzigen. Ondertussen werd een laatste advies gevraagd aan de Raad van State. Nadien kan de Vlaamse Regering overgaan tot de definitieve beslissing. We vermoeden dat de nieuwe premieregels in de loop van december van start gaan en niet op 1 december zoals we eerder communiceerden. In dit bericht leggen we uit wat er zal veranderen. Vanaf de inwerkingtreding vind je op onze website ook alle details over de nieuwe aanvraagprocedures, de vereenvoudigde dossiersamenstelling, de nieuwe aanvraagformulieren …

Het in goede staat houden van onroerend erfgoed vraagt van een eigenaar niet alleen goede zorgen, maar ook financiële inspanningen. Omdat erfgoed maatschappelijk belangrijk is, ondersteunt de Vlaamse overheid eigenaars hierin. Elk jaar investeert Vlaanderen bijna honderd miljoen euro in het onderhoud en de herwaardering van onroerend erfgoed. Doordat de vraag naar premies in het verleden hoger was dan de budgettaire mogelijkheden van de overheid, bleven sommige eigenaars soms echter jaren op hun honger zitten. Een bijsturing van de premieregels drong zich op.

Met de wijziging van de premieregelgeving wil de Vlaamse overheid erfgoedeigenaars duidelijkheid verschaffen over de ondersteuning waarop ze kunnen rekenen. De timing voor de toekenning van de premie zal niet alleen duidelijk zijn, maar zal ook sneller volgen op de concrete vraag.

Eigenaars zullen voor het dagelijks onderhoud van hun erfgoed kunnen rekenen op een hogere financiële ondersteuning zonder buitensporige administratieve rompslomp. Bij grote projecten belonen we innovatie en vakmanschap met een erfgoedpremie via oproep.

De wijzigingen aan de premieregels zijn gebaseerd op drie uitgangspunten: goed huisvaderschap, eenvoud en duidelijkheid.

 

Goed huisvaderschap

Regelmatig onderhoud is essentieel om je erfgoed gezond te houden.

Regelmatig onderhoud is essentieel om dure restauraties te vermijden en vormt de basis van onze erfgoedzorg. Nu al belonen we regelmatig onderhoud met een aanvullende erfgoedpremie van 10%.

Zet je als eigenaar of beheerder in op goed huisvaderschap, dan willen we je nog beter ondersteunen. Daarom verhoogt het maximum bedrag van werken die recht hebben op een erfgoedpremie volgens de standaardprocedure van 25.000 euro tot maar liefst 250.000 euro. Zo komen ook grotere werken in aanmerking en kunnen ook eigenaars van grotere beschermde gebouwen en sites voor hun onderhoudswerken een premie volgens de standaardprocedure aanvragen.

 

Eenvoudige aanvraagprocedures

Een premie aanvragen is eenvoudig en kan volledig digitaal.

De dossiersamenstelling van een premie-aanvraag vereenvoudigt en bouwt verder op deze van de toelatingsaanvraag. De focus ligt op het omschrijven en duiden van de ingrepen die je wenst uit te voeren. Op die manier verminderen de administratieve lasten. Bovendien kan je je premie volledig digitaal aanvragen.

De landschapszorg krijgt een boost via beheersovereenkomsten. Die bieden de erfgoedbeheerder meerdere jaren aan één stuk zekerheid over de ondersteuning bij het reguliere onderhoud van zijn waardevolle landschap. Daarmee komen we tegemoet aan de vraag van de sector: landschapszorg heeft baat bij een systeem met generieke taakafspraken, zodat de beheerder zelf kan prioriteren en kort op de bal kan spelen, zonder op regelmatige basis te worden geconfronteerd met administratie en wachttijden.

 

Eén erfgoedpremie standaardprocedure per jaar

Je kan jaarlijks één erfgoedpremie voor onderhoudswerken aanvragen binnen een vijfjaarlijks budget van 500.000 euro.

De erfgoedpremie volgens de standaardprocedure is bedoeld voor onderhoudswerken. Het moet dan ook een vlotte en toegankelijke procedure blijven.

Je kan daarom per jaar hoogstens één erfgoedpremie volgens de standaardprocedure aanvragen. De som van de aanvaardbare kostenramingen in een periode van vijf opeenvolgende jaren mag bovendien niet meer bedragen dan 500.000 euro. Het goed inplannen van onderhoudswerken is daarom belangrijk. Met een beheersplan maak je zo’n planning op voor meerdere jaren, zodat je jaarlijks zicht hebt op de maatregelen die nodig zijn.

Als we tijdens het jaar vaststellen dat we niet meer kunnen blijven voldoen aan de vraag, dan zal de focus liggen op het blijven toekennen van kleinere onderhoudswerken. De Vlaamse Regering kan op dat moment het maximumbedrag van werken die recht hebben op een erfgoedpremie volgens de standaardprocedure verlagen tot 50.000 euro.

De keuze voor deze veiligheidsmarges lijkt drastisch, maar is nodig zodat we jou kunnen garanderen dat je de premie vlot kan aanvragen. Wij engageren ons om de premie vlot toe te kennen, zodat jij snel aan de slag kan en optimaal kan zorgen voor jouw beschermd goed. Het verlagen van de premiedrempel is dan ook een maatregel die slechts in uiterste nood zal worden toegepast en dit enkel op dossiers die zijn ingediend na de beslissing tot verlaging van het bedrag.

 

Snel duidelijkheid over een premie-aanvraag

De procedures zijn transparant en geven snel duidelijkheid over het bedrag van de premie en de timing voor uitvoering van de werken.

Grote restauratieprojecten behandelen we voortaan thematisch via oproepen. Ruim op voorhand geven we aan op welk moment welk thema aan bod zal komen en welke budgetten we per oproep voorzien. Om nieuwe wachtlijsten te voorkomen, zullen we slechts het aantal dossiers accepteren waarvoor er budget voorzien is. Een jury van experten zal in alle transparantie afwegen welke dossiers we weerhouden.

Een oproep bestaat uit twee rondes: een preselectieronde, waarbij de jury het conceptdossier in een vroeg stadium beoordeelt, en een definitieve indieningsronde, waarbij de geselecteerde kandidaten het eigenlijke premiedossier kunnen indienen. De oproep geeft aan wanneer je het definitieve dossier ten laatste kan indienen. Na deze indiendatum behandelen we deze dossiers binnen de vier maanden, waarna dadelijk de vastlegging van de premie volgt.

 

We belonen innovatie en vakmanschap

Met de thema’s van de oproepen spelen we in op maatschappelijke uitdagingen, kwaliteit en vakmanschap.

De thematische oproepen kunnen inspelen op de actualiteit en op vakmanschap. Binnen de actuele thema’s kijkt de jury naar de bredere maatschappelijke meerwaarde van projecten, de mate van vernieuwing, herbestemming, de plaats in wijk- of streekontwikkeling, publieke toegankelijkheid, energiezuinigheid …

Maar ook traditionele restauratiedossiers zullen hun weg vinden naar de oproepen, die daarbij inspelen op de noden vanuit de sector. Bovendien verlopen ook de meerjarenpremie-overeenkomsten voortaan via oproepen. Die zijn bedoeld voor uitzonderlijke projecten waarvan de restauratie over meerdere jaren gespreid moet worden.