Zomerreeks: Vicky Van der Meynsbrugge in zes vragen

Erfgoedzorg kent vele facetten en is iets dat we samen doen. Daarom laten we deze zomer een tiental mensen uit de erfgoedsector aan het woord. We stelden ze zes vragen. Deze week laten we Vicky Van der Meynsbrugge aan het woord.

Wie is Vicky?

Ik studeerde in 2000 af als archeologe en had het geluk om onmiddellijk aan de slag te kunnen bij de stedelijke musea Antwerpen waar ik, als wetenschappelijk consulent, meewerkte aan de collectieregistratie en de invulling van het MAS. In 2003 maakte ik de overstap naar de stedelijke dienst monumentenzorg van de stad waar ik mijn voltijdse baan combineerde met de masteropleiding Monumenten- en Landschapszorg, vandaag Erfgoedstudies aan de Universiteit Antwerpen. Ik ben er nooit meer weggegaan. Ik woon intussen in Antwerpen met mijn partner en dochter.

Werk jij graag in de onroerenderfgoedsector en waarom? Zou je het aanbevelen aan anderen?

Ik hou van erfgoed in al haar facetten, maar onroerend erfgoed blijft mijn favoriet. Het is zeer veelzijdig en gaat nooit vervelen in een stad als Antwerpen met zo’n rijk gebouwenbestand. De ene dag zorg je er mee voor dat de verdere ontwikkeling van de stad gebeurt met respect en aandacht voor het verleden, door het adviseren van bouw- en verbouwprojecten. De andere dag inventariseer je en onderzoek je erfgoed in een district of schrijf je mee aan de lokale brochure van Open Monumentendag. 

Op welke realisatie ben je het meest fier? 

Als erfgoedambtenaren van de Stad Antwerpen zetten we ons sinds 2011 in om het bouwkundig erfgoed van de stad en haar districten in kaart te brengen. Berendrecht, Zandvliet, Ekeren, Merksem, Deurne en de tentoonstellingswijk kwamen reeds aan bod. We worden hierbij steeds ondersteund door een zelfstandig onderzoeker en het agentschap Onroerend Erfgoed. In 2019-2020 kregen we er een nieuwe partner bij, de opleiding Erfgoedstudies van de Universiteit Antwerpen. Samen met negen studenten werd de interbellumarchitectuur aan de Koninklijkelaan in Berchem, de hoofdas van een residentiële verkaveling buiten de vroegere Brialmontomwalling in kaart gebracht. Niet minder dan 50 panden met bijzondere erfgoedwaarde konden afgelopen maand juni toegevoegd worden aan de inventaris van het bouwkundig erfgoed. Niet enkel een zeer geslaagde realisatie maar ook een erg fijne samenwerking!  

 Welk boek over een onroerenderfgoedthema heb jij het laatst gelezen?

Ik verdiepte me onlangs nog eens in Verleidelijke vitrines: 700 jaar winkelpuien in Gent. Uitgegeven in 2016 en geschreven door Guido Everaert, Leen Meganck en Norbert Poulain. Ik ben zelf een zeer grote fan van historische winkelpuien en -interieurs. De winkelpui is immers het verlengde van het interieur en bedoeld om te lokken, te betoveren en te beleven. De historische winkelpuien waarvan de houten het leeuwendeel vormen, ooit zo talrijk aanwezig in het late 19de- en vroeg 20ste-eeuwse stadsbeeld, zijn kwetsbaar en verdwijnen snel. We ijveren dan ook voor het behoud van dit kostbare erfgoed. Het zijn stille getuigen van de opkomst van de consumptiemaatschappij en Antwerpens rijke handelsverleden. Met hun verschillende configuraties, bonte kleuren en gedetailleerde ornamentiek verrijken ze het straatbeeld. Ik kan er blijven naar kijken en vergelijk graag met voorbeelden uit andere steden.  

Wat zie jij als de grootste uitdaging voor onze sector?

Balanceren tussen maximaal behoud en transformatie. Wie in een historische omgeving bouwt en verbouwt, ruimtelijke plannen opmaakt of openbaar domein (her)aanlegt, krijgt al gauw te maken met waardevol erfgoed. Enerzijds verdient dit patrimonium het om zorgvuldig gekoesterd te worden, anderzijds is de vernieuwing van de stad een continu proces. Het is de taak van de dienst monumentenzorg om binnen dit dynamisch kader het onroerend erfgoed te vrijwaren. Niet altijd evident in een grootstad waar er in ijltempo gebouwd en verbouwd wordt, er rekening moet gehouden worden met zoveel verschillende spelers in het veld en met een economische realiteit waar we vaak dienen tegenop boksen. Ook de nood aan draagvlak, ondanks de ruime interesse bij een breed publiek, blijft hoog.

Welke Vlaamse erfgoedsite zou iedereen eens een keertje moeten bezoeken?

Door mijn werk kom ik op zoveel fantastische plekken dat het moeilijk kiezen is. De recent gerestaureerde Handelsbeurs aan de Borzestraat 31 is absoluut een bezoekje waard. Ook de Kipdorpsite loont de moeite. Via de wandelpasserelle ter hoogte van de Theaterbuilding aan de Italiëlei 124 heb je een prachtig zicht op de recent gerestaureerde Kipdorpbrug, -kazemat en de stadsmuur. Deze onderdelen van de 16de-eeuwse stadsomwalling kwamen bij de aanleg van de Noorderlijn (2016-2020) terug aan het licht en werden geïntegreerd in de straataanleg. Ontdek zeker eens de expo 'Onder de Leien. Een gracht vol schatten' in het FelixAtelier over deze boeiende opgravingsperiode. Ook de ruien blijven bijzonder intrigerend. Te voet of met een boot passeer je ondergrondse bruggetjes, sluizen en kanalen terwijl een gids je trakteert op geheimen en anekdotes over deze verborgen parel.