Blogartikelen in Bouwkundig erfgoed

Herbestemming en herbruik van erfgoed: hoe de juiste beslissingen nemen?

Karel Robijns in categorie Bouwkundig erfgoed,

Herbestemming en hergebruik van onroerend erfgoed is steeds meer aan de orde. Door de bevolkingsaangroei en het toenemende belang van duurzaamheid komen in onbruik geraakte monumenten steeds vaker in het vizier van lokale besturen en projectontwikkelaars. Herbestemming neemt dan ook een belangrijke plaats in het huidige onroerenderfgoedbeleid in. Maar zulke projecten ontstaan nooit vanzelf. Er zijn vele afwegingen te maken en vele beslissingen te nemen. Wat opgaat voor het ene monument, doet dat niet noodzakelijk voor het andere. Aan de hand van zijn jarenlange ervaring met beschermd erfgoed stelde Karel Robijns, specialist Erkennen & Subsidiëren bij ons agentschap, een reeks beoordelingscriteria op die een hulpmiddel kunnen zijn bij het zoeken van een geschikte nieuwe functie. 

Lees dit artikel

“Een lift naar de hemel.”  De herbestemming van een schoolkerk.

Kris Vandevorst in categorie Bouwkundig erfgoed, Bescherming, Restauratie,

In Sint-Niklaas staat een prachtige art-deco school, bekend als de ‘Broederscholen’ van de Broeders Hiëronymieten. De neogotische torenspits van de centraal geplaatste schoolkerk, in 1870 ontworpen door geestelijk directeur E.H. De Roubaix, is een ijkpunt in de skyline van de stad. Een groot deel van de schoolgebouwen is ontworpen door de lokale architecten August en Leander Waterschoot. Met deze realisatie zetten vader en zoon Waterschoot zich op de kaart als producenten van stijlzuivere art-deco van hoge kwaliteit. De schoolvleugels vormen een harmonieus geheel dat als een bakstenen mantel van kleurenpracht en artistieke details de vijftig jaar oudere schoolkerk omarmt. De bescherming in 2015 is dus meer dan terecht.

Maar een school is een bruisende gemeenschap die leeft, ademt en vooral ook groeit. Hoe gaat men in die context om met de erfgoedwaarden van het patrimonium? Die vraag werd harde realiteit toen de Stichting Hiëronymus, eigenaar van de school, op zoek moest naar ruimte voor nieuwe klaslokalen, en geconfronteerd werd met de beperkingen die een bescherming als monument oplegt. De eigenaar en de consulenten van Onroerend Erfgoed konden het echter wonderwel met elkaar vinden, en samen met MT Architecten realiseerden ze de herbestemming van de schoolkerk tot een serene ruimte voor ontmoeting, onderwijs, contemplatie en feest.

Ik ging langs voor een fotoreportage, en sprak met Marina De Vuyst, directeur van de Stichting Hiëronymus, erfgoedconsulent Ben Boone en architecten Tom Van Mieghem en Iris Pauwels over dit opmerkelijke project.

Lees dit artikel

Een parel van herbestemming

Kris Vandevorst in categorie Bouwkundig erfgoed, Restauratie,

In het voorjaar van 2016 werd in Leuven de herbestemming van de Sint-Alfonsuskerk opgeleverd. Deze kerk naar ontwerp van professor kanunnik Raymond Lemaire is beschermd sinds 2009 en was de kloosterkerk van de Paters Redemptoristen. Na de sloop van de meer recente kloostervleugels integreerde 360 Architecten de kerk in een nieuwbouw- en herbestemmingsproject. Ze fungeert nu als restaurant van het Orpea woonzorgcentrum Sint-Vincentius. Hoog tijd dus voor een fotoreportage, en voor een dubbelinterview met erfgoedconsulent Ruth Devolder en architect Katrien Masson, over hun samenwerking en het resultaat.

Lees dit artikel

Buurten met erfgoed in Broechem: de koffer van Alphonse Leopold Croymans

Jan van den Bossche in categorie Archeologie, Bouwkundig erfgoed, Landschappen, Beleid,

In het schooljaar 2012-2013 was de gemeentelijke lagere school De Sleutel uit Broechem één van de eerste proefscholen ‘Buurten met erfgoed’. Met de techniek van het verhalend ontwerpen zochten leerkrachten en erfgoedwerkers naar een boeiend verhaal om het lokale erfgoed in de school en de lessen binnen te brengen. Is het lokale erfgoed vier jaar later verder geraakt dan de speelplaats? Heeft het een plaats veroverd in klassen en leraarslokaal?

Lees dit artikel

Buurten met erfgoed: samen uit de box

Jan van den Bossche in categorie Archeologie, Bouwkundig erfgoed, Landschappen,

Beernem was vorig schooljaar pilootgemeente in het project ‘Buurten met erfgoed’. Leerlingen en leerkrachten van de tweede graad van de Beernemse lagere scholen gingen met lokale en regionale erfgoedwerkers creatief aan de slag met het erfgoed in de schoolbuurt. Gemeentelijk cultuurbeleidscoördinator Conny Lambert was de lokale steunpilaar van het pilootproject.

Lees dit artikel