Om bijzondere exemplarische openstellingen van beschermd onroerend erfgoed in de kijker te plaatsen ontwikkelde het agentschap een exclusief kwaliteitslabel: dit erfgoed wordt als open erfgoed aangeduid. Enerzijds zijn het inspirerende voorbeelden voor de ontwikkeling en openstelling van andere sites waar men een evenwicht tracht te zoeken tussen de erfgoedwaarden en de openstelling. Anderzijds is dit een herkenbaar label voor bezoekers die op zoek zijn naar kwaliteitsvolle, toegankelijke, opengestelde erfgoedsites.

De volgende openstellingen dragen het kwaliteitslabel open erfgoed, in chronologische volgorde van erkenning:

De havenkranen in Antwerpen

copyright collectie MAS | Museum aan de Stroom, Antwerpen, foto: Ben Van Oeteren

Nu de haven zo goed als volledig uit het stadscentrum verdwenen is, behoren de havenkranen tot de laatste stille getuigen van de vroegere havensite. De havenkranen maken vandaag deel uit van het MAS, waar de geschiedenis van de kranen verwerkt is in het permanente verhaal Wereldhaven. In het MAS zelf kan je kraanmaquettes bewonderen en een multimediapresentatie bekijken met getuigenissen van ingenieurs en kraandrijvers.

De kranen staan in chronologische volgorde op de Rijnkaai, zodat de technische evolutie heel duidelijk afleesbaar is. Elke kraan is voorzien van een tekstbordje en QR-code, zodat passanten en bezoekers meer informatie kunnen opvragen in verschillende talen.

    

copyright collectie MAS | Museum aan de Stroom, Antwerpen, foto's: Ben Van Oeteren

Je kan de kranen op eigen houtje bekijken of deelnemen aan een gegidst bezoek. Avonturiers zonder hoogtevrees kunnen samen met de gids de kranen beklimmen. Wie niet naar boven wil of kan, vindt voldoende alternatief in het bezoekerscentrum. Camera’s in de kranen zijn verbonden met beeldschermen in het bezoekerscentrum, zodat rolstoelgebruikers, groepen met buggy’s of kleine kinderen, mensen die slecht ter been zijn en personen met hoogtevrees toch een gelijkaardige ervaring beleven als wie naar boven klimt.

De havenkranen werden op 25 april 2016 erkend als open erfgoed. Meer informatie over de opstelling, toegankelijkheid en openingsuren vind je op de website van het MAS

Het Openluchtmuseum van Bokrijk te Genk

copyright Bokrijk, Genk, foto: Luc Daelemans

Bokrijk telt verschillende unieke reconstructies van monumenten uit heel Vlaanderen, die minutieus werden afgebroken en heropgebouwd in het openluchtmuseum. Via de gebouwen, de bijpassende interieurs,  aangelegde tuinen, erven en omgeving en alle bijpassende gebruiksvoorwerpen wil het museum de geschiedenis van het landelijk leven in zijn meest brede zin tonen en vertellen aan een zo ruim mogelijk publiek. Ook het heden, verleden en de toekomst van vakmanschap krijgen een plek in het museum.

copyright Bokrijk, Genk, foto: Philippe van Gelooven

In elk gebouw wordt duiding gegeven bij de maatschappelijke relevantie, de kenmerken en erfgoedwaarden. Op sommige locaties wordt het erfgoed nog uitgebreider in de verf gezet door het op een interactieve manier te ontsluiten. Er zijn folders en vaste informatiedragers, maar ook multimediaschermen waarop bezoekers zelf informatie op maat kunnen opvragen via tekst, film en foto’s. Via demonstraties, ateliers en ‘living history’ met acteurs worden de volkskundige aspecten nog beter aanschouwelijk gemaakt.

  

copyright Bokrijk, Genk, foto's: Luc Daelemans

Samen met een toegankelijkheidsbureau werden bezoektrajecten uitgewerkt voor rolstoelgebruikers en mensen die slecht ter been zijn. Een communicatiebureau zorgt dat de publiekswerking en publiciteit continue vernieuwend blijven door jaarlijks nieuwe (educatieve) pakketten aan te bieden, evenementen te organiseren en communiceren, … Zo worden verschillende uiteenlopende doelgroepen aangesproken en bezoekers uitgenodigd voor een nieuw bezoek.

Het Openluchtmuseum werd op 30 juni 2016 erkend als open erfgoed. Meer informatie over het museum, de bereikbaarheid en openingsuren vind je op www.bokrijk.be.

De Molen te Rullegem in Herzele

copyright: Molen te Rullegem, Herzele, foto: Alain Goublomme

De gemeente Herzele koestert haar molens. De Molen Te Rullegem is één van de vier maalvaardige molens in de gemeente en dit dankzij een enthousiaste groep vrijwillige meester-molenaars.

De oudste molen is de 17de-eeuwse staakmolen Te Rullegem. In 2014 werd vlakbij een werkende rosmolen opgetrokken, waarin de molenstenen door een paard worden aangedreven wanneer er even geen wind is en de windmolen dus niet kan draaien. Door de bouw van een rosmolen werd ook het historisch landschap hersteld.

copyright: Molen te Rullegem, Herzele, foto: Alain Goublomme

Je kan de molen bezoeken op vaste dagen of een begeleid groepsbezoek reserveren. De molenaar demonstreert de volledige werking van de molen, van boerenkar tot meelverkoop, en dit op maat van het aanwezige publiek en met de nodige attributen. Denk- en doe-opdrachten maken het bezoek nog interactiever voor kinderen.

De molen werd op 8 augustus 2017 erkend als open erfgoed. Meer informatie over de opstelling, toegankelijkheid en openingsuren vind je op www.molensherzele.be.

De Duitse Militaire begraafplaats te Lommel

copyright: Huis Over Grenzen, Lommel

De Duitse militaire begraafplaats in Lommel is één van de grootste begraafplaatsen voor slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in West-Europa. De begraafplaats werd in 1946 aangelegd. In 1954 werd de site overgenomen door de Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge.

De begraafplaats is gelegen in een verzorgd park van 16 ha waar 39 108 gesneuvelden hun laatste rustplaats kregen. Onder de gesneuvelden bevinden zich onder andere slachtoffers van de Achttiendaagse veldtocht in 1940, de bezetting en bevrijding van België, het Ardennenoffensief, de Slag om het Hürtgenwald, de Slag om Aken en bij Remagen. Een verblijfsgebouw met inforuimte en een monumentale crypte uit zwarte lavasteen vormen de toegangspoort tot de begraafplaats.

copyright: Huis Over Grenzen, Lommel

Het Huis Over Grenzen ontvangt op de site zowel binnenlandse als buitenlandse school- en jeugdgroepen en organiseert projecten voor volwassenen, workshops en internationale ontmoetingen. Deze activiteiten, met een duurtijd van één dag of gecombineerd met een verblijf van meerdere dagen, staan in het teken van vredes- en herinneringseducatie. Ook individuele bezoekers en toeristen zijn van harte welkom.

copyright: Huis Over Grenzen, Lommel

De militaire begraafplaats van Lommel beschikt over een archief van ongeveer 500 individuele personenaktes. De educatieve dienst helpt nabestaanden met hun zoektocht naar gesneuvelde familieleden van de Eerste en/of Tweede Wereldoorlog.

De begraafplaats werd op 26 september 2017 erkend als open erfgoed. Meer informatie over de toegankelijkheid en openingsuren vind u op www.overgrenzen.be.

Links