Wat?

  • ‘Heide, vennen en bovenloop van de Abeek’ (2016-V6)
  • Vaststelling van de landschapsatlas, de inventaris van historische tuinen en parken en de inventaris van archeologische zones
  • Openbaar onderzoek 13 oktober tot 12 december 2016

 

Wat is precies in de zone opgenomen?

Dit gebied in de Landschapsatlas omvat een uitgestrekt heide en vennengebied van ruim 2000 ha dat  nu een militair domein is. In de afbakening zijn ook opgenomen: de bovenloop van de Abeek, het straatgehucht Gestel, het traditionele Gestelse akkergebied op zandgronden, de gefixeerde zandverstuivingen genaamd Kolisbergen en het 19de-eeuwse park Masy.

Het gehele gebied weerspiegelt diverse vormen van traditioneel landgebruik van een Kempisch dorp: hooilanden en bomenrijen in de beekvallei, een straatdorp op de valleirand, akkers op de lichtere zandgronden en de heide en vennen als gemeenschappelijke graasgronden voor het vee.

Het huidige heide- en vennengebied maakte in het verleden deel uit van de gemeenschappelijk beheerde gronden van Meeuwen, Houthalen en Helchteren. De wind kreeg er vrij spel en vormde er het licht golvende reliëf: waar het zand uitwaaide, ontstonden duinpannen en vennen; waar het opstuivende zand ging liggen, kwamen duinen tot stand (Kolisbergen) en nam het reliëf meer uitgesproken vormen aan. Op de grens met het akkerareaal van de straatnederzetting Gestel vormde zich een relatief hoge zandwal. Kort onder het maaiveld zijn sporen van vroege menselijke bewoning te vinden (mesolithicum).

In het vennengebied ontspringt de Abeek. De noord-zuid georiënteerde vallei structureert de ruimte. Bosjes, voorheen beemden, domineren de beekvallei. De dichte begroeiing in de vallei bood de geschikte omgeving om de schans van Plokrooi onder te brengen. Typerend is het gehucht Gestel dat zich als straatgehucht op de rand van de Abeekvallei ontwikkelde. De langgerekte nederzettingsstructuur is kenmerkend voor woonkernen op valleiranden.

Terwijl op veel andere plaatsen in Limburg de uitgestrekte heide in de loop van de 19de eeuw naar landbouwgebied is omgevormd, heeft de uitbouw van een militair domein hier bijgedragen tot het behoud van dit bijzondere biotoop. Een deel van de heide werd eind 19de eeuw door de rijke mijningenieur Masy opgekocht en tot een kasteeldomein met park en landbouwuitbating omgevormd, dat nu vooral omwille van zijn bijzondere boomcollectie waardevol is.

Waarom een openbaar onderzoek?

Het openbaar onderzoek informeert het publiek over de opname van een erfgoedobject in een vastgestelde inventaris en geeft de kans om opmerkingen of bezwaren over de vaststelling aan Onroerend Erfgoed kenbaar te maken. Vindt u dat iets onterecht erfgoedwaarde heeft gekregen of dat een item in de vastgestelde inventaris onvoldoende bewaard is (bv. omdat het gesloopt, gekapt of verdwenen is), laat ons dat dan weten en dien een bezwaarschrift in. Je moet geen persoonlijk belang aantonen, maar hou er rekening mee dat u uw opmerkingen of bezwaren wel met feitelijke argumenten moet staven.

Meer info?

Raadpleeg dan het digitale dossier voor het openbaar onderzoek. Het bevat een gegeorefereerd plan met de afbakening van het gebied, een typologie, de erfgoedwaarden en een korte beschrijving. De uitgebreide beschrijving en historiek van dit gebied vind je in onze inventarisdatabank bij:

Hier vind je meer tekst en uitleg over het gebied. Teksten in de inventarisdatabank maken geen deel uit van het openbaar onderzoek. Zij bundelen enkel de wetenschappelijke informatie op het moment van opmaak.