Publicaties in Handleidingen

Het gebruik van laseraltimetrische gegevens en het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen »

op 2017-11-16

Thema: Archeologie, Landschappen, Onderzoek, Handleidingen

Bij het woord ‘archeologie’ is het cliché van de met truweel en borstel gewapende en in de grond wroetende wetenschapper nooit ver weg. Dat is ten dele nog steeds correct, maar de archeoloog van de 21ste eeuw heeft gelukkig nog andere werktuigen ter beschikking. Soms moet hij voor het verkrijgen van dat nieuwe speelgoed zelfs weinig of geen moeite doen, en wordt het hem bijna in de schoot geworpen. Dat is het geval met het zogenaamde Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen, dat werd opgemaakt in opdracht van het Informatie Vlaanderen. Dit hoogtemodel is een zeer gedetailleerde topografische opname van heel Vlaanderen, op basis van metingen met laserpulsen gestuurd en terug opgevangen vanuit een vliegtuig (een techniek die ‘laseraltimetrie’ genoemd wordt). De precisie van dit instrument is zeer hoog: tot op enkele centimeters in de hoogte nauwkeurig en met een horizontale resolutie van verschillende meetpunten per vierkante meter. Omdat een groot deel van de laserstralen doorheen het bladerdek van bomen kon dringen, biedt het hoogtemodel voor de eerste maal een gedetailleerd overzichtsbeeld vanuit de lucht van de ondergrond van onze bossen.

De hoogtekaart biedt een enorme schat aan nieuwe archeologische informatie voor heel wat locaties. Soms zijn dit tot op heden volledig ongekende sites en fenomenen, zoals prehistorische grafheuvels en akkersystemen, oude wegtracés, etc. Maar ook reeds gekende archeologische sites komen nu veel beter in beeld, gaande van middeleeuwse kasteelsites tot loopgravencomplexen uit de beide wereldoorlogen.

Het hoogtemodel is echter geen klare hap. De bestanden bevatten enorm veel informatie. Maar die informatie kan er alleen met enige technische kennis van zaken uitgehaald worden. Daarom schreef het agentschap Onroerend Erfgoed in samenwerking met de Beeldverwerkingsketen van Informatie Vlaanderen een handleiding voor toegang en gebruik van dit instrument. In deze handleiding beschrijven we de basispraktijken om aan de slag te kunnen gaan met het hoogtemodel. De publicatie biedt ook een aantal voorbeelden vanuit de archeologische praktijk. Het doelpubliek van de handleiding is in de eerste plaats de archeologische sector, maar de beschreven techniek is uiteraard ook bruikbaar in andere sectoren. 

Auteurs: Erwin Meylemans en Toon Petermans

Lees meer