Het Steen in Antwerpen wint de Onroerenderfgoedprijs 2022

Matthias Diependaele, Vlaams minister van onroerend erfgoed, kent de Onroerenderfgoedprijs 2022 toe aan Het Steen in Antwerpen. De Sint-Odulphuskerk in Borgloon wint de publieksprijs op basis van een poll waaraan meer dan 10.000 mensen deelnamen. Marc Elsen, die de drijvende kracht is achter de restauratie van de Wijnmuur in Wezemaal, ontvangt een Eervolle Vermelding van de jury.

Met de Onroerenderfgoedprijs zet de minister initiatiefnemers van onroerenderfgoedprojecten in de bloemetjes. Zowel bouwkundige, landschappelijke als archeologische projecten komen in aanmerking. De 7de editie van de prijs stond in het teken van publiek toegankelijk erfgoed. Uit de 38 kandidaten nomineerde de externe jury 3 laureaten: Het Steen in Antwerpen, de Sint-Odulphuskerk in Borgloon en de Oude Stadsfeestzaal in Mechelen. Deze projecten blinken allen uit in de manier waarop ze een nieuw elan geven aan het onroerend erfgoed en het zo teruggeven aan de gemeenschap. Elke laureaat wint een bedrag van 2.500 euro. De winnaar ontvangt daarbovenop 12.500 euro, dus 15.000 euro in totaal.

Over de winnaar: Het Steen in Antwerpen

Een nieuw elan, dat kreeg Het Steen in Antwerpen. In het gebouw, dat rijk is aan geschiedenis, staat beleving vandaag centraal, voor de Antwerpenaar én voor bezoekers.

Gebouwd in het begin van de 13de eeuw domineert de burcht al eeuwenlang de oevers van de Schelde. Van de 14de tot de 19de eeuw was het een gevangenis. In de vorige eeuw was het in gebruik als museum. In 2008 gingen de poorten van de burcht voor een tijdje dicht. Vandaag is Het Steen herrezen als het toeristisch onthaalcentrum van de stad, waar bewoners én bezoekers terechtkunnen voor informatie, boekingen, tentoonstellingen en een belevingsparcours.

Om dat te kunnen bereiken, onderging Het Steen de afgelopen jaren een totaalrestauratie, in goede banen geleid door noAarchitecten. In het historische deel werd het monument in ere hersteld. Daaraan kwam een nieuwbouw, die op verschillende manieren de link maakt met het oorspronkelijke deel en de stad.

Goed geplaatste doorkijken bieden er een prachtig uitzicht over de oude stad. De strakke volumeopbouw van de nieuwbouw is nooit dominant. De kleurkeuze van de baksteen is geïnspireerd op de zandsteen en Doornikse hardsteen waarmee het monument is gebouwd. Dit zorgt voor een visuele continuïteit op de site.

Oud en nieuw gaan hier op stijlvolle wijze hand in hand, zonder elkaar in de weg te staan. Dat maakt van het getransformeerde Steen een verdiende winnaar van de Onroerenderfgoedprijs 2022.

Lees meer over Het Steen in ons portfolio.

Publieksprijs voor de Sint-Odulphuskerk in Borgloon

Hier is de tijd eeuwig
Reikt de ruimte eindeloos 
Wacht zin, wenkt vrede

Met deze haiku word je uitgenodigd een stap te zetten in de recent gerestaureerde Sint-Odulphuskerk. Werkelijk iedereen is hier welkom.

De kerk is vandaag naast een vrij toegankelijk gebedshuis ook een ontmoetingsplaats, een vergader- en tentoonstellingsruimte, een plaats voor bezinning en cultuur. De restauratie van de kerk gaf haar een nieuw elan. De Sint-Odulphuskerk is een hernieuwde centrumplek in het landelijke Borgloon, geholpen door de symbolische inplanting van de kerk. In het hooggelegen centrum van de kleine stad is er een duidelijke visuele link met de pastorie, de oude stadsmuur, de huizen op het marktplein en het omliggende landschap.

De kerk raakt velen, zo bewijzen ook de resultaten van de stemming voor de publieksprijs. Met 40% van de stemmen is het duidelijk: de Sint-Odulphuskerk wordt breed gedragen in de gemeenschap en wint de publieksprijs!

Lees meer over de Sint-Odulphuskerk in ons portfolio.

Eervolle Vermelding voor Marc Elsen

De Eervolle Vermelding gaat dit jaar naar Marc Elsen, de bezieler, eigenaar, initiatiefnemer en uitvoerder van de restauratie van de Wijnmuur in Wezemaal. De jury ziet in hem een authentiek boegbeeld voor onroerend erfgoed.

Marc Elsen zorgde eigenhandig voor het behoud en de restauratie van een deel van een historische muur, gebouwd met droog gestapelde ijzerzandsteen. De 1,5 km lange muur op de Wijngaardberg in Wezemaal werd door een voorvader van Elsen gebouwd in het begin van de 19de eeuw. Elsen werkte gedurende meer dan 5 jaar om het stuk van 120 meter dat over zijn eigendom loopt, in ere te herstellen.

Lees meer over de Wijnmuur in ons portfolio.

Een sterke laureaat: de Oude Stadsfeestzaal in Mechelen

“Een kleine geluksplek voor elke burger.” Als een plek zo omschreven wordt, dan is dat het bekijken en bezoeken waard. De Oude Stadsfeestzaal in Mechelen is een verdiende laureaat van de Onroerenderfgoedprijs 2022.

De Oude Stadsfeestzaal kreeg terug de grandeur van weleer aangemeten, waarbij de nieuwe toevoegingen de erfgoedwaarden extra in de kijker zetten. 

Door een mooi partnerschap tussen de Stad Mechelen en de Groep Lumière kon het erfgoed in waarde hersteld worden. De meervoudige nieuwe functies als cinema, tentoonstellingsruimte en café activeren het gebouw opnieuw en geven het zo terug aan de Mechelaar: naar de cinema gaan wordt een heuse beleving.

Lees meer over de Oude Stadsfeestzaal in ons portfolio.