Publieksprijs 2022

Op deze pagina kom je meer te weten over de drie laureaten van de Onroerenderfgoedprijs. Een van hen wordt de winnaar van de Onroerenderfgoedprijs 2022. Elke laureaat maakt bovendien kans op de publieksprijs. Voor deze prijs kan je stemmen tot en met Open Monumentendag op zondag 11 september 2022. Stemmen doe je via het formulier onderaan deze pagina.

We maken de winnaar van de Onroerenderfgoedprijs en van de publieksprijs bekend op een prijsuitreiking op vrijdag 7 oktober 2022.

Welke laureaat krijgt jouw stem voor de publieksprijs?

Het Steen in Antwerpen, de Sint-Odulphuskerk in Borgloon en de Oude Stadsfeestzaal in Mechelen zijn de drie laureaten voor de Onroerenderfgoedprijs 2022. De minister bevoegd voor Onroerend Erfgoed kiest de winnaar op basis van het advies van een professionele jury, maar iedereen kan vanaf nu tot en met 11 september stemmen voor zijn favoriete laureaat.

Het Steen in Antwerpen

Het Steen in Antwerpen is het oudste gebouw van de stad. Het was ooit deel van de voormalige ringwalburg aan de Schelde. Het is jarenlang een museum geweest, maar sinds 2008 bleef de grote poort aan de ingang dicht voor het grote publiek. De recente herbestemming tot toeristisch onthaalcentrum geeft een nieuw elan aan het gebouw en stelt het op laagdrempelige wijze terug open voor iedereen, ook voor de minder mobiele bezoeker.

Het project biedt ruimte aan het verleden en aan de toekomst, zowel in haar nieuwe functies als in de architectuur. Een belevingsparcours neemt je door de oude gebouwen van de 11-12de, 16de en 19de eeuw mee door de gelaagde geschiedenis van de stad aan de stroom. Het nieuwe gedeelte biedt ruimte aan een cruise-terminal voor de toeristen die aankomen in Antwerpen. De nieuwbouw domineert niet over het oude gebouw en haalt er duidelijk inspiratie uit. Er is gekozen voor continuïteit. Dat blijkt onder meer uit de keuze van de kleur van de bakstenen van het nieuwe deel en het verwerken van de technieken in open haarden, moulures en erkers.

Hoewel het project veel controverse teweeg heeft gebracht, is het een toonvoorbeeld van de principes vastgelegd zoals in het Charter van Venetië. In die zin dat het onderscheid tussen oud en nieuw op een subtiele manier zichtbaar is en de meeste ingrepen reversibel zijn. Dit project en de polemiek errond dragen op een mooie manier bij aan het grotere maatschappelijke debat over het omgaan met monumenten en begrippen als stijl, authenticiteit en esthetiek.

De Sint-Odulphuskerk in Borgloon

Foto midden: Copyright P. Delaet

De Sint-Odulphuskerk in Borgloon is erg belangrijk geweest voor de geschiedenis van het graafschap Loon omdat de Loonse graven, en later de prins-bisschoppen van Luik, er hun eed aflegden. Alles wijst erop dat de kerk een verdere ontwikkeling is van de vroegere huiskapel van de graven. De kerk heeft een groot deel van zijn vroeg-Romaanse kern bewaard. In het begin van de twintigste eeuw werd het koor vergroot en neo-Romaanse zijbeuken werden aangebouwd. In 1935 werd de kerk beschermd als monument, met uitzondering van de zijbeuken. In 2002 werd de bescherming uitgebreid tot de volledige kerk.

De recente restauratie van de Sint-Odulphuskerk was een alomvattend project, dat enerzijds de restauratie van de kerk, kloostergang, sacristie- kapittelzaal, en een nieuwe crypte omvat en anderzijds een visie op de toekomst, om als Open Kerk een nieuwe centrumfunctie binnen de gemeenschap van Borgloon te verwerven. Participatie en betrokkenheid spelen een belangrijke rol in dit project. Er worden vele inspanningen gedaan om de volledige maatschappij te betrekken bij de beleving van dit gemeenschappelijke erfgoed. Elke burger wordt uitgenodigd om de kerk ook een beetje de ‘zijne’ te maken.

Ook over de inbedding in de omgeving is goed nagedacht. De kerk heeft een centrale plaats op het plein en maakt een duidelijke link met de pastorij, de stadsmuur, de stadswoningen en het landschap rondom. Voorbeelden daarvan zijn enerzijds de doorkijk vanuit de vergaderzaal en het open maken van de sacristietuin. Anderzijds is er de toevoeging van een nieuw element: een aureool in de kerk zelf. Dit aureool, ook wel HALO genoemd, werd ontworpen door het architectencollectief Gijs Van Vaerenbergh. Zij ontwierpen eerder al de bekende en geliefde doorkijkkerk in Borgloon, ‘Reading between the lines’.

De Oude Stadsfeestzaal in Mechelen

Foto links en rechts: copyright Sofie Stevens
Foto midden: copyright Michiel De Cleene

De Oude Stadsfeestzaal in Mechelen werd in 1883-1884 gebouwd naar een ontwerp van stadsarchitect Victor Louckx. De zaal, die Italiaanse renaissance-, classicisme- en interbellumkenmerken combineert, werd in 2003 beschermd als monument. Nadien verloor het gebouw haar functie als feestzaal wegens geluidsoverlast en raakte het in verval. In 2014 zocht het stadsbestuur daarom naar een nieuwe functie voor dit gebouw, die het zou teruggeven aan de inwoners van Mechelen. Samen met de Lumière Groep converteerde ze het pand naar een plek van ontmoeting voor de Mechelaar: een nieuwe stadscinema, met ruimte voor vergaderingen, tentoonstellingen en een drankje.

Om drie cinemazalen in de grote open ruimte van de stadsfeestzaal te installeren, was een slimme akoestiek cruciaal. Daarom ontwierpen de architecten een box, met drie boven elkaar gepositioneerde zalen die akoestisch volledig zijn afgeschermd van het gebouw en zijn omgeving, en zijn uitgerust met de nieuwste technieken om alle comfort van een hedendaagse cinema te bieden.

Lovenswaardig is hoe de grote open ruimte toch terug wordt opgeroepen. Door het box-in-box principe, wordt de vide, zo kenmerkend voor de feestzaal, immers opgebroken. De nauwkeurige plaatsing van deze compacte box en het slimme gebruik van spiegels op de box en langs de wanden, beperken de impact en leggen de nadruk op het erfgoed. De spiegels reflecteren de geprofileerde rondboogarcades en gecanneleerde Ionische zuilen. Het geeft een impressie van de oorspronkelijke beleving van de ruimte.

Stem voor jouw favoriete laureaat!

Ik stem voor
We vragen je e-mailadres om dubbele stemmen tegen te gaan.
Blijf je graag op de hoogte over het verloop van de Onroerenderfgoedprijs? Schrijf je dan in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws van ons agentschap.