Werken aan beschermd erfgoed

Toelatingsplichtige werken aan beschermd erfgoed

Bepaalde beheers- , onderhouds- of restauratiewerken aan of in beschermd onroerend erfgoed zijn toelatingsplichtig. Bij vergunningsplichtige werken zit die toelating geïntegreerd in de vergunning. De bouwheer hoeft geen aparte toelating te vragen aan het agentschap, maar jij als vergunningverlener vraagt een advies op bij het agentschap.

Heeft de bouwheer geen omgevingsvergunning nodig, maar plant hij wel toelatingsplichtige werken die de erfgoedwaarde van het beschermd onroerend goed zouden kunnen verstoren of schaden? Dan is de bouwheer verplicht om rechtstreeks een schriftelijke toelating aan te vragen bij het agentschap of de erkende onroerenderfgoedgemeente. Jij moet daar niets voor doen.

Zijn de werken vergunningsplichtig, dan vraag je dus een advies over de werken aan de regionale dienst van het agentschap. Voor een vlotte dossierbehandeling raden we aan om de nodige bijlagen aan de adviesvraag toe te voegen. Dit advies ontvang je binnen de dertig dagen. Jij beslist uiteindelijk om de vergunning te verlenen of te weigeren, maar je houdt daarbij wel rekening met het advies van het agentschap. De aanvrager van de vergunning hoeft dan geen aparte toelating aan het agentschap of de erkende onroerenderfgoedgemeente te vragen.

In principe moet de bouwheer zelf aangeven of zijn goed beschermd is en de werken toelatingsplichtig zijn. Soms is het nodig dat je dit als vergunningverlener even nakijkt. Meer informatie over het erfgoedstatuut vind je op deze pagina. 

Zijn de werken toelatingsplichtig of niet?

1. Werd het goed beschermd vóór 1 januari 2015, dan vind je de generieke, specifieke en aanvullende toelatingsplichten in het Onroerenderfgoedbesluit (artikel 6.2.1 tot en met artikel 6.2.13). 

In sommige gevallen staan er in de beschermingsbesluiten uit het jaar 2014 en vroeger ‘bijzondere beschermingsvoorschriften’. Die hebben altijd voorrang op de algemene bepalingen in het Onroerenderfgoeddecreet en het bijbehorende uitvoeringsbesluit en zijn aanvullend op de toelatingsplichten uit het Onroerenderfgoedbesluit.

2. Voor beschermingen vanaf 1 januari 2015 vind je in het beschermingsbesluit van het onroerend goed een lijst met toelatingsplichtige handelingen.

3. Voor werken die in een goedgekeurd beheersplan van toelating worden vrijgesteld, heeft een bouwheer geen afzonderlijke toelating meer nodig.

Je kan de beschermingsbesluiten van specifieke onroerende goederen opzoeken in de beschermingsdatabank. Alle goedgekeurde beheersplannen vind je terug in deze databank.

Werken in een beschermd stads- of dorpsgezicht

Plant een bouwheer werken in een beschermd stads- of dorpsgezicht en heeft hij hiervoor geen omgevingsvergunning nodig? Dan dient hij een meldingsformulier in te vullen en aan de gemeente of stad te bezorgen.

Verwar deze melding niet met de meldingsplicht binnen de wetgeving op Ruimtelijke Ordening. De meldingsplicht binnen de wetgeving op Ruimtelijke Ordening geldt niet voor handelingen aan en in beschermd erfgoed. Meldingsplichtige werken aan en in beschermd erfgoed blijven vergunningsplichtig.

De bouwheer mag met de werken starten vanaf de twintigste dag na de melding, behalve als jij als stedenbouwkundig ambtenaar oordeelt dat de werken de wezenlijke eigenschappen van het beschermde stads- of dorpsgezicht verstoren. In dat geval heeft de bouwheer een schriftelijke toelating nodig van het agentschap of de erkende onroerenderfgoedgemeente.

Opgelet: Voor de hele of gedeeltelijke sloop, het optrekken of het plaatsen of het herbouwen van een gebouw of een constructie in een beschermd stads- of dorpsgezicht, moet een bouwheer altijd een schriftelijke toelating aanvragen bij het agentschap of de erkende onroerenderfgoedgemeente.

Werken aan of in beschermde archeologische sites of zones

Bovenop de vergunning of toelating heeft een bouwheer die werken wil uitvoeren aan of in een beschermde archeologische site altijd een bekrachtigde archeologienota nodig. Dit geldt ook voor de beschermde archeologische zones uit het archeologiedecreet uit 1993.

De bouwheer informeren

We zijn ons ervan bewust dat deze wetgeving voor een bouwheer niet evident is. Voor meer informatie over werken aan beschermd onroerend erfgoed kan je bouwheren verwijzen naar de webpagina’s over werken uitvoeren. Bouwheren kunnen in bepaalde gevallen financiële ondersteuning aanvragen voor de geplande werken. Voor meer informatie kan je hen doorverwijzen naar de volgende webpagina’s.