Werken aan cultuurgoederen en topstukken in een beschermde site

Cultuurgoederen in een beschermd monument

Losse (kunst)voorwerpen die zich in een beschermd monument bevinden, kunnen deel uitmaken van de bescherming. Zij worden in de regelgeving cultuurgoederen genoemd.

Het al dan niet mee beschermd zijn van losse (kunst)voorwerpen samen met het monument is echter niet altijd even eenduidig af te lezen uit het beschermingsbesluit. Met de richtlijn 'Cultuurgoederen in monumenten', het bijhorende stappenplan en de invulfiche kan je zelf achterhalen of een roerend goed wel of niet deel uitmaakt van een bescherming. Bespreek dit zeker ook eens met de erfgoedconsulent uit jouw regio, voor je werken plant of een premie aanvraagt. 

Wil je toelatingsplichtige werken (artikel 6.2.8 van het Onroerenderfgoedbesluit) laten uitvoeren aan deze cultuurgoederen, dan volg je dezelfde procedures als voor andere toelatingsplichtige werken aan je beschermd monument.

Onder bepaalde voorwaarden kan je financiële ondersteuning aanvragen voor werken aan die cultuurgoederen. 

Let op: Voor cultuurgoederen die ook beschermd zijn als topstuk, gelden bijzondere regels. Hiervoor heeft het Topstukkendecreet voorrang. 

Topstukken in beschermd erfgoed

Sommige topstukken genieten een dubbele bescherming: door het Topstukkendecreet én door het Onroerenderfgoeddecreet. Deze topstukken maken deel uit van het beschermde onroerend erfgoed omdat ze erfgoedelement, onroerend door bestemming of cultuurgoed zijn. 

Wil je weten of je topstuk ook beschermd is volgens het onroerenderfgoeddecreet en dus een dubbele bescherming geniet? Raadpleeg de Topstukkendatabank. Onder de rubriek ‘Bescherming’ kan je nagaan of jouw topstuk beschermd is door het Onroerenderfgoeddecreet. 

 

Werken aan dubbel beschermde topstukken 

Wil je werken (fysische ingrepen) uitvoeren aan het beschermde topstuk, dan heb je een vergunning nodig van het departement Cultuur, Jeugd en Media. 

De Topstukkenraad behandelt de aanvragen. Aanvragen voor topstukken, die ook door het Onroerenderfgoeddecreet worden beschermd, overlegt de Topstukkenraad steeds met Onroerend Erfgoed.

Onder bepaalde voorwaarden kan je financiële ondersteuning vragen voor werken aan topstukken bij het departement Cultuur, Jeugd en Media. 

Verplaatsen

Wanneer een topstuk deel uitmaakt van een beschermd onroerend goed, moet het op zijn plek blijven. De bewaarplek is immers de reden van de onroerende bescherming.

Dit is belangrijk bij verkoop van het gebouw of de site en bij herbestemmingsprojecten. 

Wil je het topstuk tijdelijk verplaatsen binnen of buiten het beschermde goed, dan heb je een toelating nodig van het agentschap Onroerend Erfgoed of de erkende onroerenderfgoedgemeente.

Wil je het topstuk tijdelijk buiten de Vlaamse Gemeenschap brengen, bijvoorbeeld naar aanleiding van een tentoonstelling of een restauratie, dan heb je: 

  • een toelating nodig van het agentschap Onroerend Erfgoed of de erkende onroerenderfgoedgemeente.
  • een vergunning nodig van het departement Cultuur, Jeugd en Media.

Je kan pas een vergunning aan het departement Cultuur, Jeugd en Media vragen, wanneer het agentschap Onroerend Erfgoed of de erkende onroerenderfgoedgemeente een toelating heeft verleend.

Let op: Een topstuk dat ook beschermd is volgens het Onroerend Erfgoeddecreet kan je niet definitief buiten Vlaanderen brengen.

Goed om weten.
Cultuurgoederen en topstukken maken vaak deel uit van een waardevol interieur. Het beheer van een waardevol interieur en van cultuurgoederen en topstukken vereist specifieke kennis en specialistenwerk. Lees meer op de pagina over beheer van waardevolle interieurs en over andere partners die je hierin kunnen ondersteunen.