Werken aan erfgoed uit een wetenschappelijke of vastgestelde inventaris

Plan je werken in erfgoed dat is opgenomen in een wetenschappelijke of vastgestelde inventaris?  Neem dan contact op met de dienst omgeving van je stad of gemeente. Zij zijn bevoegd om je hierin te adviseren en bij hen kan je de nodige vergunningen aanvragen. Het agentschap Onroerend Erfgoed begeleidt enkel werken aan beschermd onroerend erfgoed.

Sommige steden en gemeenten zijn aangesloten bij een intergemeentelijke onroerend erfgoeddienst (IOED). Je kan bij de meeste van deze diensten aankloppen voor advies of ondersteuning. In dit overzicht kan je nagaan of jouw gemeente aangesloten is bij een IOED.

Werken aan erfgoed uit een vastgestelde inventaris bouwkundig erfgoed

Staat jouw niet-beschermde erfgoed in een vastgestelde inventaris bouwkundig erfgoed? Dan moet je met volgende zaken rekening houden:

Verbetering van de energieprestatie

Voor gebouwen uit de vastgestelde lijst kan je een afwijking vragen van de normen voor energieprestatie en binnenklimaat als dat nodig is om de erfgoedwaarde van het pand in stand te  houden. Je kan dit navragen bij je stad of gemeente.

Sloop of functiewijziging

Voor de sloop van een gebouw of constructie heb je een omgevingsvergunning nodig van je gemeente. Het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is, stelt het oprichten van bepaalde constructies vrij van vergunning, en ook de sloop ervan. Daarnaast stelt dit vrijstellingsbesluit de sloop van vrijstaande bouwwerken en constructies in bepaalde gevallen vrij van vergunning. Die laatste vrijstelling geldt echter niet voor vastgesteld erfgoed.

Zonevreemde gebouwen uit de vastgestelde lijst kunnen gemakkelijker een nieuwe functie krijgen. Zo is het mogelijk dat een leegstaande hoeve een woonfunctie krijgt, ook al ligt deze hoeve in agrarisch gebied.

Zowel bij aanvragen voor sloop als bij functiewijzigingen gaat het lokale bestuur na wat de aanwezige erfgoedwaarden zijn en wat de impact van de werkzaamheden op deze erfgoedwaarden zijn. Op basis van deze afweging neemt zij zelf een beslissing.

Sinds 1 januari 2017 geeft het agentschap niet langer advies bij vergunningsplichtige aanvragen over gebouwen en constructies opgenomen in de vastgestelde Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed. Je kan daarvoor terecht bij je stad of gemeente.

Renovatie van een sociale woning

Bij sociale woningen met erfgoedwaarde wordt sociale huisvesting door renovatie gestimuleerd. In de sociale woningbouw geldt dat de kosten voor renovatie beperkt zijn tot een prijsplafond. Dat maximum wordt bepaald op basis van een simulatietabel voor investeringsverrichtingen, opgenomen in de normen waaraan sociale woningen moeten voldoen. Gaat het om de renovatie van beschermde woningen of woningen op de vastgestelde lijst, dan gelden er specifieke afwijkingen. De normen zijn te raadplegen op de website van de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW). (Procedurebesluit Wonen van 14 juli 2017)

Werken aan vastgestelde houtige beplantingen met erfgoedwaarde

Als je voor de kap van een item uit de vastgestelde inventaris van houtige beplantingen met erfgoedwaarde een vergunning nodig hebt, dan moet de vergunningverlener zijn beslissing motiveren en in de beslissing aangeven hoe de erfgoedwaarden in acht werden genomen.

Sinds 1 januari 2017 geeft het agentschap niet langer advies bij vergunningsplichtige aanvragen over erfgoed opgenomen in de vastgestelde Inventaris Houtige Beplantingen met Erfgoedwaarde. Je kan daarvoor terecht bij je stad of gemeente.

Werken in een vastgestelde archeologische zones

Wil je werken uitvoeren in een vastgestelde archeologische zone, dan ben je sneller verplicht om een archeologisch vooronderzoek te laten uitvoeren, al dan niet gevolgd door een opgraving.

In een vastgestelde zone moet je bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige werken een archeologienota toevoegen wanneer de totale oppervlakte van de ingreep in de bodem 100m² of meer beslaat en de totale oppervlakte van de kadastrale percelen waarop de vergunning betrekking heeft 300m² of meer bedraagt. Dit geldt ook wanneer de betrokken percelen slechts gedeeltelijk gelegen zijn in een archeologische zone die vastgesteld is.

Voor een omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden ben je verplicht om een bekrachtigde archeologienota op te maken wanneer de totale oppervlakte van de kadastrale percelen waarop de vergunning betrekking heeft 300m² of meer bedraagt. Dit geldt ook wanneer de betrokken percelen slechts gedeeltelijk gelegen zijn in een archeologische zone die vastgesteld is.